|
Mäa (H. n., -sch) See; Ozean; een sea grootet Wota
mäa (Isw.) wieekj; soo aus äwariepe Frucht ooda oolet Lada
mäajen (st.T.; Helpatietwuat; mach, mäajen, mucht, muchten) jleichen; waut väatrakjen; goot vedroagen
mäajlich (Isw.) waut doa jeit; waut to doonen es
Mäajlichkjeit (H. f., -en) daut waut mäajlich es; waut eena doonen kaun
Mäakjeltän (H. m., -en) eene de doa mäakjelt
Mäakjen (H. n., -jes) Mejal
mäakjlen (schw.T.) nich väl Sorten Äten jleichen
mäakjlich (Isw.) biem Desch, weinich waut jleichen; nich väl Sorten Äten jleichen
Mäaradikj (H. n.) een Plaunt met lange jreene Bläda opp witte Wartlen; de Wartel jemolen un enjerieet aus Suaret oppem Desch
Mäarchen (H. n., -) eene Jeschicht, jeweenlich fa Kjinja, dee kloa oppjemoakt es
Mäaresgrunt (H. m.) de Flua vom Mäa; de Boddem unja daut Mäa
Macht (H. f., Majchta) Krauft; Jewault
machtloos (Isw.) nich Macht ooda Krauft haben
Madrauz (H. f., -en) daut Poat vom Bad opp woont eena schlapt;
Magneet (H. n., -en) eene Iesa daut kjliene Stekja Iesa aun sikj naun trakjt
majchtich (Isw.) stoakj, met Macht
Majestät (H. f., -en) de Iea dee eenen Kjennich jehieren; een Kjennich
mak (Isw.) tom; meed; von een Tia daut sikj hendlen/hauntieren lat, daut nich jäajenaun es
maklich (Isw.) jemietlich; toom pauss; soont waut nich wee deit ooda schwoa es
Mäl (H. f., -en) eene Enrechtunk ooda Maschien de Sachen vemolen kaun, soo aus Weit to Mäl vemolen; een Raut met groote Flichten dee vom Wint dreien; soon Raut met Flichten daut Wint enne Stow moakt
Mäl (H. n., -) fien jemolnet Weit ooda aundret Jeträajd, daut toom baken un Äten moaken jebrukt woat
Mäldeiw (H. n.) een schorwjet Jewaus aune Waunt ooda aun Plaunten wan daut sea feicht es
malden (schw.T.) aunjäwen; sikj to seenen ooda to hieren loten
Mäldoos (H. f., -en) de Doos en woone Mäl jehoolen woat
mälich (Isw.) voll Mäl; soo aus Mäl; met too väl Mäl
Malkj (H. f., -) daut witte flissendje von eene Koo äa Ieda, daut sea noarhauft es; waut een Tia ooda eene Mutta äa Junget von de Brost to drinkjen jeft
Malkjarie (H. f., -n) eene Enrechtunk toom malkjen; eene Wirtschoft von malkj Kjieej
Malkjbenkj (H. f., -en) een Schaup ooda Bräda wua Teetich un Äten hanjestalt woat
Malkjboat (H. m., -s) de Malkj aun de bowaschte Lepp, wan eena daut Kuffel too wiet äwajedukt haft biem drinkjen
malkjen (st.T.; malkj, malkjen, molkj, molkjen, jemolkjen) de Malkj von eene Koo nämen
malkjich (Isw.) soo aus Malkj; met Malkj
Malkjkameel (H. m., -en) een Kameel jemolkjen woat
Mame (H. f., -s) Mutta
Manajrett (H. f., -) Jrett von jemolnet Weit
Mandarien (H. f., -en) eene besondre Sort kjliene Aupelsienen
Mandolien (H. f., -en) een musikalischet Instrument met vea Seiden
maneewren (schw.T.) daut julen un kjwinkjlieren von Hunj
Mangel (H. f., -n) eene Maschien toom Wausch glaut strikjen, enne Städ prassen
mangelhauft (Isw.) knaup jenuach haben; nich jenuach haben
manglen (schw.T.) 1) met eene Maschien, eene Mangel, Kjleeda jlikj strikjen; 2) aun waut fälen; nich jenuach von waut haben
Manjoka (H. n.) de Wartel von Manjoka, de to äten es wan dee jekoakt woat; Tapjoka
mank (Isw.) met aundret toop; nenjemischt
Maria (H. f., -s) een Mejales un Frues Nomen
Marieden (H. mz.) Pungels aune Moazh
marschieren (schw.T.) enne Rieej gonen soo aus Soldoten
Marta (H. f., -sch) een Mejales un Frues Nomen
Martiera (H. f., -en) eena dee fa sienen Gloowen hanjerecht woat; eena dee fa sien Gloowen lieden mott
Maschien (H. f., -en) een Jestal ooda Foatich met Walen un Räda un Schwenjels daut eene besondre Oabeit wieda brinjen kaun
Maschosta (H. n., -) een Sort rebjet Zeich
Massa (H. n., -sch) Jescherr toom schnieden; een plautet Metol daut sea schoap aun een Kaunt es, toom schnieden
mässich (Isw.) langsom; medassen; eene Staup opp eemol
masten (schw.T.) goot feeden toom fat woaren
Mastkaulf (H. n., -kjalwa) een Kaulf daut jefeet woat toom schlachten
Mastschwien (H. n., -) een Schwien daut toom schlachten jehoolen woat
Mastvee (H. mz.) Vee daut toom schlachten jehoolen woat
Mäta (H. m., -sch) Jereetschoft toom Sachen mäten
Mate (H. n., -) een Paraguayischa Drinkj; een bät soo aus Tee
mäten (st.T.; mät, matst, mäten, maut, mauten, jemäten) de Mot von waut nämen
Materiol (H. n., -) daut Stoff von waut Sachen jemoakt sent
Matroos (H. m., -en) eena dee opp een Schepp schauft
Matsakje (H. n., -s) een Laum
mau (Isw.) weinich em vejlikj met waut eene jeräakjent haud
Maun (H. m., Mana) een utjewosna Mensch; een Kjieedel
maun (onbestemdet pron.) eena
Mauna (H. n.) daut Schorwje Äten daut de Israeliten enne Wuste eeten
maunch (Isw.) miere; väle; [maunch eena]
maunchalei (Isw.) veschiedne; een deel Sorten
maunchmol (Isw.) ieremol; foaken
Maundel (H. f., -n) eene Sort Nät
Maundelboom (H. m., -beem) een Nät Boom
mauns (Isw.) soont fa een Maun
Maunschoft (H. f., -en) aule Mana dee bie eene Städ oabeiden toop; aule Menschen dee sikj to eene Oabeit eenjen
Maunskjleeda (H. mz.) Kjleeda fa eenen Maun
Maunskrauft (H. f., -en) de Krauft von eenen Maun
Maunslied (H. mz.) Maunsmenschen
Maunsmensch (H. m., -en) een Maun
maunsoatich (Isw.) soo aus een Maun, soo aus bie Maunsmenschen; en Gramatikj de Jeschlajchtsform dee nich fruesoatich ooda sachoatich es, daut bewiest foaken een stoakja ooda selfststendja Toostaunt
Mauntel (H. m., -s) een langa leichta Rock vom Hauls bat äware Kjneeen fa een Maun
Mausch (H. f., -en) eene Stäakj biem Kjnetten
Mauschendrot (H. n., -) soo waut aus een Tun ooda eene Waunt von fienhockajet Iesadrot
Mausdoarm (H. f., -) de groote Doarm en een Mensch
Mauslen (H. mz.) eene Kjinjakrankheit von eene Wäakj schlemm Feeba un dan tiplich utbräakjen aune Hut
Mauss (H. f., -en) een Deel; väl
Mautsch (H. m., -) Blott
mea (Isw.) eene jratre Zol; een jratret Numma; lenja
Meaheit (H. f., -en) daut jratste Poat ooda Deel; mea aus de Halft
meamol (Isw.) mieremol; maunchmol; foaken
meazol (Isw.) miere; en Gramatikj, mea aus eena [De Mana]
Mechel (H. m., -s) foaken de Nomen fa een Boll
Meckanika (H. m., -sch) eene dee sikj goot met Maschienen weet; eena dee Maschienen trajchtmoaken ooda uk buen kaun
Medd (H. f., -en) krakjt oppe Halft ooda de haulwe Tiet
medd (Isw.) krakjt oppe Halft ooda de haulwe Tiet
Meddach (H. n., -s) Klock 12; de Moltiet medden em Dach
Meddachschlop (H. m., -) eene Tiet toom schlopen boolt no Meddach
Meddanacht (H. n., -) Klock 12 de Nacht; de Tiet wan een Dach opphieet un de näakjsta aunfangt
Meddelmäa (H. n.) daut Mäa tweschen Israel un Spanien
meddelmässich (Isw.) haulwäaj; nich too stoakj un nich too sacht
Meddelmaun (H. m., -mana) een Vemedla; eena dee tweschen twee Menschen ooda Gruppen vemeddelt
Meddelpunkt (H. m., -en) de Medd; de Punkt dee krakjt enne Medd es
Meddelstekj (H. n., -a) daut Stekj enne Medd; daut Stekj daut nich aun eene Kaunt kjemt
Meddelwajch (H. f., -wäaj) een Wajch tweschen twee Stapen; een Wajch von waut doonen, daut beid Sieden waut toojäwen un waut soo kjrieen aus see daut wullen
Meddelwuat (H. n., -wieeda) Partizip; en Gramatikj, eene Form von een Tietwuat met de Väasilb ‘je-’, daut biejlikj soo aus een Ieejenschoftswuat [jekoakte, jeplokne, jedraschte] ooda Omstauntswuat [Hee kjeem jerant, jeschekjt, vebleft] jebrukt woat, ooda met een Helpatietwuat, soo aus ‘haben, woaren, sennen,’ [Ekj hab am jeholpen. See mott jeholpen woaren. Ekj sie jeholpen.]
Medizien (H. f., -en) Heelmeddel; Rot toom ennämen vom Dokta fa eena Krankheit
medlich (Isw.) soo aus de Medd; soo ojjefäa aus de Medd; meddelmässich
Medwäakj (H. m., -en) de vieeda Dach enne Wäakj; de Dach tweschen Dinjsdach un Donnadach
Meebel (H. n., -blen) Steela, Deschen un Benkjen aula toop; de Sachen en eene Stow toom setten ooda doabowen schaufen
meed (Isw.) ute Pust; waut eenoolent sennen
meeden (schw.T.) een Oabeida aunnämen; aunstalen to eene Oabeit met Loon
Meekrowä (H. m., -äwen) een elektrischa Owen toom Äten heet moaken
meenen (schw.T.) bedieden [dit meent komen]; denkjen, jleewen [ekj meen wie sent foadich]
Meeninj (H. f., -en) eene Iedee; eene Enstalunk; een Plon; woo eena äwa waut denkjt
Meeta (H. m., -) eene Mot von lenjd; 1000 Millimeeta; 1/1000 von een Kilomeeta; een bät mea aus dree Schoo, bie 39 Zoll
Meew (H. f., -en) een Voagel, biejlikj soo aus eene Duw, jeweenlich witt ooda greiw, dee fräten Sot un Kjniepasch
Mei (H. m., -en) de fefte Moonat em Joa; de Moonat tweschen Aprell un Juni
meiden (schw.T.) nich Jemeenschoft met haben wan dee em Baun sent
meijeenich (Isw.) eendoontich; miseroblich
meist (Isw.) nich gaunz bat daut Ziel; dichtbie daut Ziel
Meista (H. m., -sch) eena dee sikj butajeweenlich goot met eene Sach weet
meistahauft (Isw.) soo aus een Meista daut deit
Meistastekj (H. n., -a) de Oabeit von een Meista
Meiw (H. f., -en) daut Oarmstekj von een Hamd ooda Kjleet
Mejal (H. f., -es) Mäakjen; onbefriedet Frumensch; (dim.) Mejalkje, -s
Melklompen (H. m., -pes) een Klompen Mell; de Städ oppem Hoff wua Mell un Aufgank hanjeschmäten woat; daut waut eena toopjefäacht haft
Mell (H. n., -) daut fiene Stoff daut oppe Flua saumelt un toopjefäacht woat
Mellaka (H. m., -sch) eene Städ wua de Nobasch äa Mell toopfieren
mellich (Isw.) voll Mell; soo aus met Mell;
Mellodie (H. f., -n) een Leet; een Jesank
Melloon (H. f., -en) de Frucht von eene Melloonen Rank; eene runde Frucht, een poa Zoll em Derchmäta, jeweenlich jalblich un seet
menjen (schw.T.) tooprieren
Menjsel (H. n., -) waut toopjerieedet, auf enne Kjäakj waut toom Äten moaken ooda Fooda fa Vee
menlich (Isw.) maunsoatich; soo aus bie Mana
Mennonit (H. m., -en) eena dee sikj to dän Anabaptistischen Gloowen helt; eena dee aun Menno Simons siene Lia jleeft; eena dee von Mennonitische Elren jebuaren es
mennonitisch (Isw.) soo aus bie Mennoniten; soo aus Mennoniten daut haben
Mensch (H. m., -en) eene Persoon, auf Maun ooda Fru ooda Kjint
Menschenhenj (H. mz.) Menschen äare Iedeeen un Oabeit
Menschheit (H. f.) aule Menschen toop
menschlich (Isw.) soo aus bie Menschen
Merda (H. m., -/sch) eena dee een Mensch ombrinjt
merdren (schw.T.) een Mensch aufschaufen
Merraundje (H. f., -) eene Fensta Bloom
mesbrucken (schw.T.) opp soonen Wajch brucken aus daut eene Schaund es; to soont brucken wua daut nich to jeieejent es
meshaundlen (schw.T.) soo met waut haundlen aus orrajcht es
Messarnt (H. f., -en) eene schlajchte, ooda sea kjliene Arnt
Messias (H. m.) dee wäa von Gott jeschekjt wia om Menschen met Gott to ve-eenjen
Messinkj (H. n.) een Metol, eene Mischunk von Koppa un Zinkj
Mest (H. n.) Aufgank von Vee; Stoolgank
Mestaka (H. m., -sch) Mellaka; Schuntaka; de Städ wua Mest un aundret Aufgank toopjebrocht woat
mesten (schw.T.) schieten; Stoolgank haben, jeweenlich von Tieren; utmesten
Mestfia (H. n., -sch) een Fia von jedrieejdet Mest un Stroo
Mestforkj (H. f., -en) eene Forkj met veleicht 5 Tinjen dee onjefäa 2 Zoll utenaunda sent, toom Mest stoaken
Mestgaus (H. f., -en) eene schmaule Gaus enne Staut wua de Hinjahäw toopkomen
Mestgroow (H. f., -en) eene Groow wua daut Vee mesten kaun
Mesthupen (H. m., -pes) een Hupen von Mest toopjebrocht, jeweenlich derchem Winta
Mestkoa (H. f., -ren) eene Koa met een Raut väaren un twee Jräpen hinjen un een Behelta doa tweschen
Mestpras (H. f., -en) daut Jereetschoft toom Mest prassen soo daut et drieejen kaun un em Heiza jebrent kaun
Mestruen (H. m., -) nich een Gloowen fa waut haben; sikj nich opp waut veloten
mestrusch (Isw.) onen een vollet Vetruen sennen
met (präp.) toop, uk, beid, tojlikj
Metbirja (H. m., -) eena dee krakjt soon Birjarajcht haft aus eena selfst
metdeelen (schw.T.; sp: deelen met) vetalen; aundre daut sajen [ekj hab am daut aul metjedeelt]
mete (präp + Jsw.) met de
metjäwen (st.T.; sp: jäw, jäwen, jeef, jeewen, jejäft) eenem waut jäwen toom metnämen
Metjefeel (H. n., -) een respakjtvollet Vestentnis woo de aundra sikj feelt; een Metlieden
Metjliet (H. n., -da) eena dee uk doa een Jliet es wua eena selfst es
Metleet (H. n., -) een Metjefeel met däm Näakjsten siene Loag
Metlud (H. n., -) en Gramatikj, een Lud daut nich een Selfstlud es; aule Latren em ABC buta ‘a, e, i, o, u.’
Metmensch (H. m., -en) noch een Mensch; een Noba; een Näakjsta
Metoabeida (H. m., -) eena dee krakjt aun daut schauft wua eena selfst schauft
Metoaw (H. f., -en) eena dee krakjt doa oaft, wua eena selfst uk deit
Metol (H. n., -s) hoadet Materiol, soont aus Iesa, Koppa, Selwa, Aluminium
Mettieej (H. n.) Padikj; waut ut een Schwäa rutkjemt
metunja (Isw.) hanewada; eenjemol
Metz (H. f., -en) waut een Maunsmensch oppem Kopp drajcht met een Schilt bloos no väaren
Mexiko (H. n.) daut Launt, sieden von de Stäts, wua see Spaunisch räden
Mia (H. f., Mieren) eene Waunt von Steena ooda Tieejlen oppjemieet
Miagropen (H. m., -pes) een Gropen, onjefäa twee Schoo em Derchmäta met eenen runden Boddem opp een Jestal soo daut doa jeit Fia unja to moaken
Michael (H. m., -s) een Junges un Mauns Nomen
mie (Pron. 1P. ez. obj.) [fa mie]
Mieej (H. f.) sikj en eene Oabeit nenloten, sikj bemieejen [muak sikj Mieej]
mieeschte (Isw.) meist aule; meist gaunz
Miel (H. f., -en) eene Launt Mot, 5283 Schoo, ooda 1 3/5 Kilomeeta
Mielentala (H. m., -sch) Jereetschoft toom talen wooväl Miel eena jefoaren haft
Mien (H. f., -en) een Loch deep enne Ieed wua Metol ute Ieed jegroft woat
mien (Isw. 1P. ez.) [mien Läwen, miene Oabeit]
mienje (Isw.) dee waut miene es
Miera (H. m., -) eena dee mieren vesteit; eena dee Steena ooda Tieejlen toop zement toom eene Mia ooda eene Waunt buen
miere (Isw.) väle; maunche; een Deel
mieremol (Isw.) väl mol; foaken
mieren (schw.T.) de Oabeit von een Miera; von Tieejlen ooda Steena un Zement eene Waunt ooda Tun moaken
Miet (H. f., -en) sea fienet Ojjezeffa, daut mank Fadren von Heena läft
Mieta (H. m., -sch) waut eena opp eenen Bolten schruwen kaun, toom Sachen toopschruwen
Migj (H. f., -en) Ojjezeffa, kjlanda aus Flieejen, dee eenem stäakjen un Bloot suen
Migjenat (H. n., -s) een Nat toom Migjen wajch hoolen
Migjenfia (H. n., -sch) een Fia daut Ruak moakt un de Migjen wajch drift
Migjenfräta (H. f., -/sch) een Kjniepa ojjefäa 1 bat 2 Zoll lank un 2 ooda 4 derchsechtje Flichten, dee Migjen jript un oppfrat
Mikjsa (H. m., -sch) een Jereetschoft toom waut derchrieren; een Riera
mild (Isw.) leis, nat; nich sea; nich hunjsch
mildjäwrich (Isw.) eena dee leicht waut jeft; eena dee leicht waut toolat
Millet (H. n., -) natet Jeträajd, ooda Onkrut, met fienet Sot
Million (H. f., -en) 1.000.000; dusent dusent
Millionäa (H. m., -ren) en Kanada un de Stäts, eena dee eene Million Dola haft
Millitäa (H. n.) de Menschen un Jereetschoft dee een Launt reed haft toom kjriejen
Millitäadeenst (H. m., -) de Tiet dee eena em Millitäa schauft; dee Tiet dee eena veflicht es, em Millitäa to deenen
Milt (H. f., -en) een Jlett em Kjarpa daut halpt daut Bloot rein moaken
Minnissipaul (H. f., -en) een Municipio; eene Rejierunk äwa een kjlienet Stekj von eene Prowins ooda Estado
mintlich (Isw.) metem Mul; met Wieed; soo daut hee mie hieet un vesteit
Minut (H. f., -en) eene Mot von Tiet, 60 Zekunden, 60 Minuten en eene Stund
Minutenwiesa (H. m., -sch) dee Wiesa aun eene Klock ooda Ua, dee de Minuten wiest
misaja (Isw.) prosta; denna; nich gooda
Mischehe (H. f., -n) een poa Lied wua see von veschiedne Velkja komen
Mischmasch (H. m., -) een grootet Derchenaunda
Mischvolkj (H. n., -velkja) een Volkj daut een Mischmasch von twee veschiedne Velkja es
miseroblich (Isw.) kjrenkjlich; met proste Jesuntheit; nich sea krakjt
Misjeburt (H. f., -en) een Fäljeburt; de Jeburt von een Kjint soo väl too tiedich daut et nich aum Läwen blift
misrich (Isw.) knaup, prost, denn, nich stoakj
missen (schw.T.) vemissen; nich bie waut bie sennen;
Mission (H. f., -en) eene Oabeit mank Lied toom dee eenen Gloowen brinjen dee an bat dan es framd jewast
Missionoa (H. m., -ren) eena dee jeschekjt es eene Missionsoabeit to doonen
Missionsreis (H. f., -en) een Reis von een Missionoa no veschiedne Städa, toom dän Gloowen to unjarechten
Misvestentnis (H. n., -en) wan dee dee waut hieet waut aundret vesteit aus dee dee daut sajcht
Moag (H. f., -en) de Behelta em Kjarpa wua daut Äten daut ieeschte hanjeit toom vedeiwen
moaga (Isw.) von een Mensch ooda een Tia: denn; nich fat ooda goot jestukt
moaken (st.T.; moak, moaken, muak, muaken, jemoakt) waut buen; waut toopstalen; waut enrieren un reeden toom äten; waut foadich brinjen; wäm bemotten; Jewault brucken toom eenem kjrieen daut dee waut deit
moakhauftich (Isw.) waut to doonen jeit; mäajlich
Moakj (H. n., -) daut wieekje enne Medd von een Knoaken
moakjen (schw.T.) seenen; enwoaren; em denkj hoolen
Moakjmol (H. n., -) een Tieekjen; daut waut aus een Tieekjen steit
Moakjtplauz (H. f., -plaza) een Plauz wua veschiedne äa Woa vekjeepen
moarachten (schw.T.) murchlen: met Jewault wua han gonen ooda waut doonen; nich oppaussen woo aundre daut paust waut eena deit
Moaz (H. m., -) de dredde Moonat em Joa; de Moonat tweschen Feebawoa un Aprell
Moazh (H. f., -en) Hinjarenj
Mod (H. f., -en) een Mestworm
Modd (H. n.) Blott
Moddel (H. n., -s) eene Form; een Jeschekj; daut Jeschekj von eene Koa en een Joa
moddich (Isw.) blottich; soo aus Modd ooda Blott
modern (Isw.) niemootsch
Modeschieta (H. m., -sch) eene groote bleiwe Flieej, jeweenlich em Hoafst
Mofla (H. m., -sch) een Stekj aum Moota toom daut Jelud kjlanda moaken
Mojja (H. f., -sch) een Nomen fa een Kaulf; de Nomen toom Kjalwa roopen
Mol (H. n., -) eene Moltiet; een Äten; 2) (H. f., -en) eene kjliene brune Plak oppem Jesecht; Sommamol
mol (Isw.) emol; to eene Tiet; en räakjnen: 3 mol 2 moakt 6
Molassich (H. n., -) sea dunkel bruna Zocka von Zockarua
Mold (H. f., -en) eene Form toom Botta daut Jeschekj jäwen
molen (schw.T.) met Jereetschoft waut sea fien moaken soo aus Weit to Mäl; een Bilt molen; opp Papia met Bliesteft ooda Foaw een Jeschekj tieekjnen
mollen (schw.T.) en loose Ieed growen
mollich (Isw.) loos, soo aus loose Ieed
molsch (Isw.) wieekj, soo aus een vefulda Aupel
Molsteen (H. m., -a) twee plauta runda Steena opp eenaunda soo daut de bowaschta dreien kaun un Weit molen to Mäl
Moltiet (H. f., -den) eene Tiet toom äten, soo aus Freestikj, Meddach ooda Owentkost
Moltietskoat (H. f., -en) de Koat em Restraunt dee doa sajcht waut eene bestalen kaun
Moltworm (H. m., -warm) een Tia, sea soo aus eene Stapmus, daut enne Ieed sien Hus moakt un von Wartlen läft
Moment (H. m., -en) een Uagenblekj; eene sea korte Tiet
Mon (H. f., -en) daut groote runde Licht aum Himmel enne Nacht
Monbreef (H. m., -breew) een Breef dee eenem denkjen halpt von de Schult dee eena haft
Mondach (H. m., -s) de tweeda Dach enne Wäakj, de Dach tweschen Sindach un Dinjsdach
Monen (H. mz.) eene Sort dache roode Bloomen met fienet schwoatet Sot en een Streia
monen (schw.T.) denkjen halpen daut waut fält ooda noch nich jeworden es; beschuldjen
Monwakjsel (H. m., -s) de Tiet wan de Mon soo kjlien woat daut see veschwinjt un dan wada aunfangt jrata to schienen
Monzadel (H. m., -s) een Schriewen daut eena waut schuldich es
Mood (H. f., -en) de Tracht dee too eene jewesse Tiet jedroacht woat
Mooda (H. f., -sch) een see Schop
Moonat (H. f., -en) daut Joa haft 12 Moonaten jieda 30 ooda 31 Doag, buta Feebawoa haft 28 ooda 29 Doag
moonatlich (Isw.) aule Moonat; jieda Moonat
Moonatloon (H. n., -) waut eena en eene Moonat vedeent; daut Loon fa eene Moonat oabeiden
Moos (H. f., -) eene seete Supp von Frucht un nich von Jekjäakjs
Moot (H. f., -) Korozh; Freid haben toom aun eene Oabeit gonen ooda wäm trafen
Moota (H. m., -sch) daut Jereetschoft daut Gasolien ooda Diesel brent un Krauft haft Walen to driewen
mootich (Isw.) en goode Hopninj; wellich
mootloos (Isw.) onen Moot; nich mootich
mootwellich (Isw.) met Fliet; ieejenkoppich; nich om aundre bedocht
Mopp (H. f., -en) een Fluastock; een koddajet Enj aum Stock toom Flua wauschen; een wieekja Bassem dee daut Mell aun sikj helt
Mopps (H. m., -en) een Jung dee nich sea derchjedocht es; een spälaja Jung
morden (schw.T.) een Läwen ombrinjen
Morfien (H. f., -) strenje Medizien jäajen Weedoag
Morjen (H. f., -s) 1) de näakjsta Dach; de komenda Dach; de Dach no vondoag; 2) de ieeschte halft von een Dach; von Sonnoppgonen bat Meddach
morjen (Isw.) de Dach no vondoag
Morjenaundacht (H. f., -en) de Aundacht ooda Kjoakj aun eenen Sindach Morjen; eene Korte Kjoakj zemorjes en eene School, Heim ooda Aultenheim
Morjenlicht (H. n., -) daut ieeschte dach woaren ea de Sonn oppjeit
Morjenroot (H. n., -) de rooda Himmel ea un no däm daut de Sonn oppjeit
Morjenstiern (H. f., -) een butajeweenlich dacha Stiern zemorjes
morjeschen (Isw.) daut waut to morjen jehieet
Morjeschoo (H. f., -) makelje wieekje Schoo toom em Hus brucken
morsch (Isw.) wieekj; vefult; vekomen
morschich (Isw.) wieekj; vefult; vekomen; sea
Mort (H. n., -) een dootmoaken von eene Mensch
Moschkje (H. f., -) een kjlienet Flieechkje daut sikj een Licht sieekjt
Moschraut (H. f., -en) een natet Tia daut väl en Wota läft, dee haft läwendje Junge un eenen runden Zoagel
Mosta (H. n., -sch) Bilda un Beschriewen toom Kjleeda moaken
mostren (schw.T.) wäm sajen waut hee orrajcht jedonen haft; wäm sajen woo hee daut haud doonen sult
Mot (H. f., -en) daut waut eena toom mäten brukt, soo aus Graum, Kilomeeta, Minuten, Joaren usw
Motbaunt (H. m., -benja) een Baunt met Zoll ooda Zentimeeta aufjetieekjent, toom Sachen mäten
Motstock (H. m., -akja) een Stock met Zoll ooda Zentimeeta aufjetieekjent toom Sachen mäten
Mott (H. f., -en) een kjliena Worm ooda Flotta dee Kjleeda vefrat
motten (schw.T. Helpatietwuat) unja Druck sennen; jedwungen sennen
mottenfrossich (Isw.) von Motten vefräten
muchlich (Isw.) jemietlich wieekj enjenuzhelt
muckrich (Isw.) kjrenkjlich denn ooda schwak
muflen (schw.T.) sikj met dikje woame Dakjen ooda Kjleeda ennuzhlen
muflich (Isw.) soo aus en dikje woame Dakjen ooda Kjleeda
muksch (Isw.) soo sennen aus eena dee jäajenaun es ooda nich daut sienje deit
mukschen (schw.T.) mäakjlich sennen; nich wellich sennen, nich methalpen wan eena aunjekroacht es
Mul (H. n., Miela) daut Jlett met woont eena rät un keift un at; de bowa un unja Lepp
Mula (H. m., -sch) daut Junge von een Burra un een Pieet
mulful (Isw.) nich leicht to Wuat komen; nich väl räden
Mulkorf (H. m., -kjarw) een Korf toom äwa een Pieet siene Frät toom Bramsen aufhoolen
Mulschiera (H. m., -sch) een musikalischet Instrument toom nenpusten
Multia (H. n., -eren) Mula
Mulvoll (H. n., -) waut eena opp eemol em Mul haft; sikj väl woagen to sajen
mulweren (schw.T.) enne Ieed weelen; schwoafalich sikj bewäajen
Mumkje (H. f., -s) eene Fru
Mumm (H. f., -en) Taunte
mummeln (schw.T.) sikj sea väl omnämen ooda auntrakjen toom woam bliewen
murchlen (schw.T.) moarachten; nich väabedocht waut derch sieekjen ooda wua derch gonen
murkjsen (schw.T.) een Tia doot moaken
Murrakje (H. f., -s) Mutta
Mus (H. f., Mies) een kjlienet Tia daut väl Jeträajd frat; Piepamies sent bie 2 Zoll, 3 met Zoagel; Stapmies sent bie 6 Zoll, 9 met Zoagel
Muschel (H. f., -) een Läwen von em Mäa daut kjeene Knoakes haft, oba eena hoade butaschte Schal
musen (schw.T.) von Kauten, wan dee Mies jriepen
Musfaul (H. f., -en) eene Faul ooda een Iesa toom Mies jriepen
Musikaunt (H. m., -en) eena dee een Musikj Instrument spält
Musikj (H. f., -) Jesank von Instrumenten un von de Stemm
Musium (H. n., -s) een Hus en woont Sachen von lang trigj aufjewäsen woaren, toom lieren woo daut emol jewast es
musizieren (schw.T.) Musikj moaken; een Instrument spälen
Muskel (H. f., -n) de Jlett em Kjarpa daut Krauft haft toom dän Kjarpa bewäajen
Musloch (H. n., -lajcha) daut Loch en woont eene Mus äa tus moakt
musstell (Isw.) soo stell aus eene Mus; gaunz stell
mutschen (schw.T.) sea bemieejen
Mutta (H. f., Mitta/Muttasch) eenem siene Mame
Muttabrost (H. f., -en) de Brost von eene Mutta; de Jläda wua een gaunz junget Kjint de Noarunk kjricht; daut gaunz enje Jefeel daut eene Mutta to äare Kjinja haft
Muttaleew (H. f., -) de Leew dee eene Mutta to äare Kjinja haft
muttalich (Isw.) soo aus eene Mutta
Muttalief (H. n., -) de Jläda en eene Mutta äa Kjarpa dee daut mäajlich moaken daut see kaun een Kjint to Welt brinjen
Muttaschkaunt (H. f.) daut Frintschoft daut eena derch siene Mutta talt
Muttaschoot (H. f., -en) de Schoot von eene Mutta; doa wua een Kjint gaunz aune Mutta setten kaun
Muttasproak (H. f., -en) de Sproak dee eena von Kjlien tus jelieet haft
muzhrich (Isw.) vemuzhat; von een Bilt: nich kloa, veschmäat
|
