Einmal wieder in der lieben Muttersprache

Etj hab mie aul lang nich mett junt plautdietsch vetalt. Onn auf on to do etj daut jearn. Etj hab dann uck mieni Bidenjtji, auf daut aunjibrocht es, den Botilesa mett mienem plautdietschin to bilausti, dann doa jewt daut veschiedni Menungi äwa. Sachjt tom Biespell een Maun to mie: “Mensch, hast du dann nich nu School jigoni onn Schriewi onn Lesi jileat? Woaromm schriwst du doa emm Boti son Domms, waut tjen Mensch lese onn bijriepi kaun?” Jo, onn dann steit eena doa onn wet nich emma waut maun saji oda dentji saul. Oba bolt doaropp tjemmt dann, to mienim Trost een olit Muttatji onn sachjt to mie: “Etj hab dienin Strohwätmaun jilesi onn scheen jilacht. Schriew mau meja enn plautdietsch, etj onn onsi Tina, waut mieni Grotdochta es, lesi de plautdietschi Stetjatjis seja jearn”. Aulso es eena tweschin twee Fiejasch. Onn etj kaun uck to dem Entschloss, daut eena nich auli Menschi daut rachjt moaki kaunn. Onn so hab etj eenin Veaschlag. Een jiedra saul emm Boti lesi, waut am jifällt. Onn waut nich no sienim Jischmack es, saul hee dann enfach lidji loti. Onn so well etj dann vendoag enmol wada mett junt mie plautdietsch vetali onn mieni latzt Erfoarung onn wichtji, nieji Ertjantnis mettdeli.

Em Monat Juni naumi mieni Frau onn etj aun eeni scheeni Familienfrietied deel. Dee Frietied wea von onsi Jimeend organisiert. Onn wie haudi dissi Frietied emm schmockin Schwarzwald, woa dee Lewa Gott sich bisondasch bimeajcht haft de Natua schmock to moaki. Eena trichjt do den Endruck als wann de Lewa Gott den Schwäldern bisondasch tojidoni jiwäsi es. Dann so schmock haft hee daut doa jimoakt onn soni schni Loft haft Hee doa de Menschi jijäwt. Daut enzji waut mie emm Schwarzwald nich jifoll, wea, daut doa väl Spinat, Silot onn aulahaund Jreens waussi deit onn de Lied meendi wie mussti an nu doavon loshalpi. Wie sulli to Meddach emma eeni godi Portion von dem Jreens veropp äti, daut wie dann von dem Jischeidin nohea, aul weinja auti. Na, mie kunni see nuscht veamoaki, etj wißt waut etj wull. Oba ditt wull etj junt ji goanich vetali. Doa sent mie wada de Jidanki mett mie derchjigoni onn wann jie nich welli, bruck ji dit goanich lesi.

Nu fang etj mett dem aun, waut mie eajintlich opp dem Hoati lach. Auls wie doa emm Schwarzwald weari, haud wie aum Vermeddach emma eeni interesaunti Bibiloabeit, äwa daut Bouk Nehemia. Onn aum Nomeddach hab wie väl jigoni, daut het Spaziajäng jimoakt onn de wundaboari Gottesnatua bewundat. Onn so kaum daut, auls wie wada eenmol spazieri jinji, onn etj auleen von de Maunslied wea, wiels de Frulied enn onsim Älla äri Manna emm Tjrichj, Jifängnis oda emm Stalinsloaga veloari habi. Auls wie dann noda numm dichtin Wold kaummi, troff wie noch veja jungi Fruis, dee biem Wold ommjiwongi weari onn aul tridj jinji. Onn mie ploagd daut dee Fruis auntorädi. Wann etj jiohnt haud, waut dobie ruttjemmt, wea etj leewa stell jiwast. Eena denjt nich emma un daut Sprechwoat „Rädi es Selwa onn Stell senni es Gold“. So froag etj dann de Frujis woaromm see nich wiedagoni dedi? Doaropp sachjt eeni von de Fruis, so emm Spoß:“Wieda emm Wold nenna goni hab wie Angst, vielleicht sent doa Boaris“. Doato säd etj dann gaunz brow: „ Dowejin koummt mau wieda mett, jie habi schließlich doch uck eenin Maun bie junt. „De maun wea selwsverständlich etj jemeunt, dann sest wea do tjena dicht bie.

Onn donn passiat doa waut, woamett etj nich jireatjint haud. Mieni Frau säd dann to mie onn daut so, daut uck aula heari onn vestoni kunne, waut see säd: „Peta, du weascht eenmol een Maun!“ Etj wull mieni Oari nich trui. Wo ment see daut? Waut wull see doamett saji? Wann daut irjint wea jisajcht haud oba nä, mieni eajni, aunjitrudi Fru, säd daut so dreachj han onn blamead mie ver aul de Fruis. Onn daoto wulli de Fruis sich noch meist krank lachi. Etj vest äwähaupt nich, waut daut doa to lachi gauf. Mie jiedinfauls wea goanich nu Lachi. Wann etj mieni Frau hia haud aulen jihaut, jleew etj, haud etj ea jiwäsi daut etj trotz mieni 77 Joa, doch noch een Maun wea. Oba enn diessi mieni Loag, mußt etj mie topnähmi onn wiesi daut etj mie auls Maun unja Kontroll holi kunn onn mouk eeni frindlichi Mien tom bösen Spell onn säd: „See tjant mie aum bastin, see mott daut weeti.“

Bie mie docht etj oba, wacht mau bat wie tuß aulen send. Onn donn biem Wiedagoni kaum etj nich los von dem Jidanki, daut etj tjen Maun meja senni sull. Währint etj so jintj onn jrebild, kaum mie opp eenmol eeni oli Jischicht enn den Senn, de de ruscha Schrefstella Krelow eenmol jischräwi haft. He schrift so:

Enn eenim grotin ruschin Wold läwdi eenmol een Wulf onn een Foß. De Foß wea aul väl enni Welt rommjikomi. He haud uk aul Menschi jiseeni. Dann, wann hee utim Hehnastaul eeni Hahn oda vom Entihock sich eene Ent holi wull, wea he aul foakin mett Menschi topjitroffi, de am de Hahn oda uck Ent nich jäwi wullli. Wann he dem Wulf von de Menschi vetald onn waut he doa erläwt haud, ded he sich emma seja wichtig. De Wulf wada haud noch niemols eenin Mensch jiseeni onn wea oba seja nieschierich eenen Mensch von dichbie to bitjitji. Doaropp sajcht de Fuchs: „Komm eenmol mett mie mett, etj woa die eenin Mensch wiesi. De Wulf wea ennfeston onn so jinji see dann eeni wiedi Stratj emm Wold, bat see aun eenim Wachj kaumi, de sich derch dem Wold schlenjild. Hia, sachjt de Foß, foari oda goni de Menschi. Well wie ons een Engstji auf vom Wachj emm Bosch vesteatji onn luri bat een Mensch vebie tjemt. So dedi see daut dann uck onn daut dead uck nich seja lang, auls een so 12joascha Jung jigoni kaum. De Wulf wea gaunz oppjireachjt. Sont haud he noch niemols jiseeni. Daut Wesin jintj opp 2 Feet onn nich opp veja. Es dit een Mensch, wull he weti? Nä, sachjt de Fuchs, daut woat noch eenmol eena woari. So sauti see onn ludi wieda. Onn werklich, bolt kaum doa opp dem Woldwachj een ola Maun mett eenim langin grauen Boat jigoni. De Wulf frouch wada: „Es dit een Mensch?“ Nä, sad de Fuchs, daut wea eenmol eena. Dann oba kaum omm een Stottji een junga Maun mett eeni Flint oppi Schulla, een Jeaja, jigoni. Hia kaum de Wulf nich reed to froagi auf daut een Mensch wea, dann de Fuchs fuschild dem Wulf schwind emm Oa nenn: „Dit es een Mensch, nu mott wie derchgoni!“ Onn so verschwungi see emm Wold.

Auls etj aun dissi Jischicht docht, word mie opp eenmol aulis kloa. Holla, docht etj, so! Wann de kluka, ruscha Schreftstall Krelow eenin olin Maun nich meja auls eenin Mensch talt, stemmt daut ji mett de Mening von mieni Fru, daut etj eenmol een Maun jiwäsi wea. Onn de Krelow wea een kluka Maun, aulso es mieni Fru uck nich gaunz von de dommi Sort onn etj freid mie emm Stellin, daut etj eeni klouki Fru haud onn see woß bie mie emm Aunseeni. Onn waut mie noch freiji ded, eeni klouki Fru woat sich bistemmt nich eenin dommin Maun frieji.

Peter Epp, Bielefeld

 

Hiemet ertjlea etj uetdretjlich: Aule Rachschriewfehler send min, oda de Autoren ere  Jestlichea Ejentuma.
© by Webmaster: Viktor Sewautztje (Viktor, von Sewen)

Etj dank aulem, deu mi jeholpe haben diese Sied te buje. Etj dank uck aulem wea mi Jedichta, Jesichte Leuda .... toojeschetjt haft. Sool hie ne Sach bene sene, deu unja Copyright steht, dann schrift mi daut. Etj nem daut dann rüt.

Webstatistik