|
Bäa (H. f., -ren) de sauftje seete Frucht von eenen Bäarenboom, eene schmakhaufte Frucht veleicht 10 cm lank un väl denna aun een Enj aus aun daut aundre
Bäajel (H. m., -s) de Jräp von een Ama, jeweenlich een dikja Drot en een haulf Mon daut aun jieda Sied vom Ama faust es
bäajen (schw.T.) waut woamet am Kjarpa lajen soo daut et makelja es, ooda uk bosja heelen woat
Bäarenboom (H. m., -beem) een Frucht Boom de Bäaren drajcht
Bäbe (H. n., -s) een gauns kjlienet Kjint, eena dee kjinjrich es
Bad (H. n., -en) Meebel opp waut eena schlopen kaun, jeweenlich met eene Madrauz un Dakjen toom wieekj un woam ligjen
bäden (schw.T.) to Gott räden, entwäda en een stellet ooda ludet Jebäd
Badspreed (H. f., -en) eene denne Dakj ooda Spreed toom äwa daut Bad spreeden wan doa kjeena bennen licht, foaken schmock utjeneit
Badstäd (H. f., -en) Bad
Bak (H. m., -en) de Städ em Owen wua jebakt woat; daut Fleesch aun jiedat Sied Mul; baken (schw.T.) Dieech en eenen Owen saten un loten heet woaren daut et Broot jeft
baken (schw.T.) 1) waut em Owen heet moaken soo daut et goa woat; 2) kjleewen, toopbaken, bakrich sennen
Bakja (H. m., -sch) eene de Broot un aundret Äten bakt
Bakjarie (H. f., -n) een Jeschaft wua see väl baken
Bakknoaken (H. m., -kes) de Knoaken em Bowamul
Bakowen (H. m., -wes) Bak; een Owen dee bloos toom baken jebrukt woat, jeweenlich buten
bakrich (Isw.) daut waut toopbaken well; kjlebrich
Baks (H. n., -en) een Heiw ooda Klaups; eene Doos ooda Behelta: Fiabaks, Jiabaks
baksen (schw.T.) eenen Baks jäwen, leicht schlonen, gootmeenent schlonen
Baktän (H. f., -en) de hinjaschte Tänen em Mul
balen (schw.T.) daut haustje Jelud von een Hunt
Bän (H. m., -s) von bennen daut bowaschte von eene Stow; de Bowastowen
bandich (Isw.) schmiedich, waut sikj leicht bieejen lat; goot enne Foa sennen; nich jäajenaun ooda nekjsch
Bang (H. f., -en) daut Jefeel wan eena jieren eenen Frint seenen mucht
bangen (schw.T.) daut velangen no eenen Frint dän eene eene Tiet nich jeseenen haft
Bank (H. f., -en) een Jeschaft wua eena Jelt opp Entras lajen kaun, ooda uk lieen
bankrott (Isw.) wan een Jeschaft ooda Bua aules vebuat haft un nich wieda wirtschoften kaun
Bäntrap (H. f., -en) eene Trap toom oppem Bän nopp ooda rauf gonen
Barba (H. m., -) Hoa schnieda
Barchtola (H. m., -) eena dee von Barchtol kjemt; eene dee to de Barchtolsche Jemeent jehieet
barschst (H. f., -en) een Dinkj toom barschten, foaken een Holt met Borschtlen ooda stiewe Hoa
barschten (schw.T.) met eene Barscht fienet Drakj von waut weschen
Bäsbaul (H. m., -s) een Baul de toom Bäsbaul spälen jebrukt woat
Bäsma (H. m., -sch) eene Wichtschol dee vom Bän ooda Noagel henjt, dee haft een Hoaken ooda Komm aun daut unjaschte Enj toom daut hoolen waut jewoagen woat
Bassem (H. m., -s) waut eena brukt toom utfäajen
Bassemkrut (H. n.) fienet Krut met een stoakjet Jeroch
Bassemstäl (H. m., -s) de Stock ooda Stäl von een Bassem
Bassemstock (H. m., -stakja) een Bassem; een Stock de von een Bassem kjemt
bät (H. n.) weinich, (dim.) -je
bat (Präp.) ver [bat Wienachten, bat de Akj], tweschen, von … bat … [von Aunfank bat Enj, von Hus bat Staul]
bäta (Isw.) scheena, comparativ von goot ooda scheen
batem (Kontr.) bat aun däm, bat aum
bätren (schw.T.) bäta woaren en Jesuntheit; Wicht oppnämen
bätskje (H. n., -s) weinich; eene kjliene Mot; see: bät
baublen (schw.T.) waut loten utem Mul faulen; schwietren, räden waut nuscht meent
baudren (schw.T.) em Stich sennen, zoakren, een Toostaunt däm eena nich jleicht
Baul (H. m., -s) een Dinkj daut von jieda Rechtunk runt es, en Sport woat välmol een Baul jebrukt
Baulch (H. f., Balj) een onjehuarsomet Kjint
Baulj (H. f., -en) eene Enrechtunk toom Loft pusten, jeweenlich opp een Schmett sien Fia
Baulkjen (H. m., -es) eene dikje Bol dee em Bän ooda en een Staul jebrukt woat toom buen
baulren (schw.T.) ommaklich lud sennen, meist soo lud aus rumlen
baulstierich (Isw.) ieejenkoppich, jäajendeel von nojäwrich
Baund (H. f., -en) eene Grupp, veleicht junge Menschen dee een Vestentnis unja sikj haben, dee äa Ziel un Oabeit es foaken veacht
Baundiet (H. m., -en) eena dee von schowanaken un stälen läft, dee jeft nuscht rom fa daut Jesaz
baunen (schw.T.) vebaunen, em Baun saten, Jemeenschoft bräakjen met wäm
Baunt (H. m., Benja) Drot, dikja Twierem, sea denna Strank
Bauntiesa (H. n., -sch) lange denne Strämels von Iesa dee toom faust vepaken jebrukt kjennen
Bauss (H. m., -en) 1) eena dee baussich es; eena dee strenj väasajcht un daut rajcht doatoo haft, eena dee aus Leida aunjestalt es; 2) eene läaje mauns Stemm
Baust (H. f., -en) de Schal von een Boom
be- (V.) naun, äwa
Bea (H. m.) een leicht alkoholischa Drinkj
beakren (schw.T.) Launt em jebruck nämen ooda haben
Beaumta (H. m., -te) eene dee een Aumt haft; een Bauss
beauntwuaten (schw.T.) Auntwuat jäwen, waut to eene Froag sajen
bebinjen (st.T.) Baunt faust äwa un rom waut moaken, äwabinjen, vebinjen
bebren (schw.T., i.) schedren, fienet opp un dol bewäajen
bedachen (schw.T.) Licht opp waut schienen
bedakjen (schw.T.) eene Dakj äwa waut lajen, waut toodakjen ooda äwadakjen
bedanken (schw.T.) eenen Dank fa waut utspräakjen, dankscheen sajen
bedden (st.T.) froagen, prachren, waut velangen
bedeeljen (schw.T.) aun waut Deel nämen, een Poat von eene Grupp sennen
bedeenen (schw.T.) wäm deenen, eenen Deenst jäwen, wäm aules hanstalen
Bedeenunk (H. f., -ngen) woo eena bedeent woat
bedeiwen (schw.T.) aunfangen to deiwen; met Donst befrieren; met Deiw nat woaren
bedenkjen (schw.T.) waut nodenkjen, Tiet nämen toom äwa eene Sach denkjen, sikj bemieejen eenen gooden Plon to moaken
bedenkjlich (Isw.) froaglich, veleicht nich mäajlich, waut eena beduat
bedieden (schw.T.) waut meenen, eenen wieet haben
Bediedunk (H. f., -ngen) waut waut bedieden ooda meenen deit, eene Utlaj
bedieslen (schw.T.) dieslich moaken, jlikjjewicht velieren
Bedinjunk (H. f., -ngen) eene Beschrenkjunk; daut waut ieescht mott ea eena wieda gonen kaun
bedoodjent (Isw.) soont waut dän läwesmoot wajchnemt
bedrekjen (schw.T.) doldrekjen, dol hoolen; moaken Moot velieren
bedrenjen (schw.T.) nich Rum jäwen
bedrinkjen (st.T.) too väl alkoholoschet drinkjen, besuppen
bedroagen (st.T.) too väl jäwen
bedrooen (schw.T.) bedreiwen, woarnen met Strof vespräakjen
beduaren (schw.T.) ferchten daut eene Sach veleicht nich utkomen woat
bedudlen (schw.T.) wäm äwaräden met schmeichlen ooda lieejen
beduslen (schw.T.) duslich moaken, bedutzen, daut vestonen vedreien, moaken daut hee em twiewel kjemt
bedutzen (schw.T.) beduslen, wäm em twiewel brinjen, wäm too väl to drinkjen jäwen
bedwinjen (st.T.) äwaräden veleicht met dreiwen; bemotten
beeden (st.T.; beed, bitst, bitt, boot, booden, jeboden) een Aunjebott moaken, een Bott jäwen; waut von wäm velangen
Been (H. n., -) daut Poat aum Kjarpa vone Hoft bat de Teeen
beenflussen (schw.T.) eenen Unjascheet en eenem siene Meeninj moaken
bees (Isw.) doll; schlajcht, nich goot ooda fein; vom Beesen
Beesewicht (H. m., -en) eena dee beeset deit
Beest (H. m., -) Tia, een grootet Tia, stekj Vee
befälen (st.T.) jebeeden, väasajen, waut von wäm velangen
befaulen (st.T.) eene Krankheit opp Jeträajd komen; äwafaulen, en Macht nämen
befeelen (schw.T.) aulawäajen aun waut feelen, seenen woo waut es met aunschieren
Beffel (H. m., -s) een Beest daut en Nuad Amerika oppe Prärie tus wia, daut haft groote väa Schulla un nich Hieena
befinjen (st.T.) met Jefeel ooda Wieet eene Erfoarunk aufschazen
befleken (schw.T.) väl Flekja opp waut moaken
befoawen (st.T.) met Foaw äwastrikjen, foawen, äwafoawen
befoljen (schw.T.) Väaschreft nogonen, daut nogonen waut von eenem velangt es
befrädjen (schw.T.) tofräd stalen
befräten (st.T.) too väl äten
befrieen (schw.T.) Kjast moaken
befrieren (st.T.) von butakaunt vefrieren
befroagen (st.T.) Froagen stalen daut eena eene Sach vesteit
befrodmen (schw.T.) bedonsten von feichte Loft utem Mul
beglodiesen (schw.T.) met Glodies bedakjen; glaut woaren von een Räajen dee aules befrist
begnaubren (schw.T.) vebieten, kjliene Stekja von waut hoadet aufbieten ooda aufgnaubren
begoft (Isw.) väl Gowen haben ooda eene wichtje Gow haben
begonen (st.T.) waut doonen, met waut engonen, sikj en eene Sach enmischen
begrowen (schw.T.) waut en een Loch enne Ieed saten un unjaschedden, beschoawen
behaken (schw.T.) een Hoof betrimmen, de Kaunten vom Hoof jlei moaken
beharschen (schw.T.) sikj em Toom nämen, sikj nich daut schlajchte erlauben, sikj goot oppfieren
behaundlen (schw.T.) met waut omgonen
Behaundlunk (H. f., -ngen) woo eena behaundelt woat
behaupten (schw.T.) opp eenen Jedanken ooda Iedee stonen bliewen un meenen daut es soo
behäwlen (schw.T.) met eenen Häwel waut beoabeiden; wäm wäajen eene Sach belieren
behelplich (Isw.) wellich sennen toom halpen
Behelta (H. m., -sch) een Dinkj wua eena waut bennen hoolen kaun
behenjen (st.T.) waut väahenjen ooda äwahenjen
behielen (schw.T.) äwa waut hielen ooda roaren
behiepen (schw.T.) Ieed aun eene Plaunt naun kleiwen
behindat (Isw.) nich gauns aus normal enne Macht sennen waut to doonen
behindren (schw.T.) wäm ooda waut toosaten ooda schwoa moaken
behoolen (st.T.) en Denkj hoolen, nich vejäten; weeten waut verhäa jeworden ooda jesajcht es
Behusunk (H. m., -ngen) een Jebied ooda soowaut en daut eena sien tus moakt om Schutz vom Wada to haben
beichten (schw.T.) toostonen, sajen waut eena haft orrajcht jedonen
beid (Isw.) daut eene un daut aundre, de twee; toop, uk
Beila (H. m., -sch) een sea groota Gropen, een groota Behelta toom Wota koaken
Beitel (H. m., -s) een schmaulet spetz schoapet Jereetschoft toom kjliene Stekja von sea hoadet Materiol loos schnieden, daut woat von een Descha, Holtoabeida ooda Schmett jebrukt
beitel (schw.T.) met een schmaulet schoapet Jereetschoft waut wajch schnieden
beizen (schw.T.) strenje Saulw ooda Wota loten siene Oabeit doonen
bejäajnen (schw.T.) trafen, bejreessen
Bejäajnunk (H. f., -ngen) de Erfoarunk en däm eena wäm traft
bejaumren (schw.T.) sikj waut loten äwa wäm schod sennen
bejeeten (st.T.) waut äwa waut jeeten
bejeistat (Isw.) voll Bejeistrunk sennen, sea fa waut enjenomen sennen, opp eenen gooden Wajch äwa waut oppjeräacht daut eena met soont halpen ooda biewonen well
Bejeistrunk (H. f., -ngen) sea enjenomen fa waut sennen, Oppräajunk
bejensjen (st.T.) wäm waut jennen
bejierich (Isw.) too väl haben wellen
Bejleita (H. f., -/sch) dee waut met wäm gonen ooda sent
bejleiten (schw.T.) met wäm toop wuahan gonen
bejniesren (schw.T.) wäm waut nich jennen, too weinich jäwen ooda jennen
bejnodjen (schw.T.) jnädich too wäm sennen
Bejrafnis (H. n., -e) eene Aufdank, daut Toopkomen toom eenen jestorwnen aufdanken un begrowen
Bejrafnisdach (H. m., -doag) de Dach wan een Bejrafnis aufjehoolen woat
Bejrafnisplauz (H. f., -plaza) de Städ wua een Bejrafnis aufjehoolen woat
bejreessen (schw.T.) wäm oppnämen aus Jast, wäm Aunerkjanunk wiesen un met däm vetalen
Bejreessunk (H. f., -ngen) woo eena oppjenomen ooda bejreest woat
bejrenzen (schw.T.) Jrenzen saten
bejriepen (st.T.) vestonen
bekaunt (Isw.) waut eena aul ea jewist haft
bekauntjäwen (st.T.; sp: jäwen bekaunt) bekaunt moaken, soo sajen ooda schriewen daut aundre daut uk weeten
bekauntmoaken (st.T.; sp: moaken bekaunt) soo sajen ooda schriewen daut aundre daut uk weeten
bekjamfen (schw.T.) eene Aunjewanheit äwakomen; waut jewennen
bekjanen (schw.T.) toostonen, sajen woo daut wia ooda es, de Woarheit sajen
Bekjantnis (H. n., -e) waut bekjanen, eenem sien Gloowen aun waut utspräakjen
bekjeepen (st.T.) eene Gow ooda een Jefaulen jäwen ooda vespräakjen soo daut de aundra die toom jefaulen läft
bekjemren (schw.T.) om waut sorjen, eene Sach opp sikj nämen, Veauntwuatunk nämen
bekjen (schw.T.) sikj bieejen, dän Kopp läach hoolen; kjneeen
bekjieren (schw.T.) eenem sien Senn ooda Ziel endren, waut opphieren un auflajen un waut aundret oppnämen un biehoolen
Bekjierunk (H. f., -ngen) de Erfoarunk en dee eena siene Meeninj gauns endat, aus äwarem Gloowen
bekjietren (schw.T.) een bät Wota opp waut faulen loten
bekjikjen (schw.T.) beseenen, seenen woo waut lat, de Uagen opp waut rechten
Bekjleed (H. f., -) daut Brat rom eene Däa ooda Fensta
bekjnipsen (schw.T.) Enja von waut auf kjnipsen ooda schnieden
bekjraftjen (schw.T.) secha moaken, kloa moaken, stoakja moaken
bekjrizlen (schw.T.) bekrauslen, schriewen onen daut et waut jescheidet jeft
Bekjselemp (H. f., -en) daut Poat von Bekjsen daut daut Been bedakjt
Bekjselint (H. f., -en) daut Poat aune Bekjsen daut romem Buck kjemt
Bekjsen (H. f., -) Mauns Kjleeda daut eenem vone Lint, ooda vone Schlaub, bat de Feet bedakjen
bekjwielen (schw.T.) waut aunkjwielen, opp waut kjwielen
bekloagen (schw.T.) sajen waut eenem schwoa es, sajen waut een aundra eenem orrajcht jedonen haft
beklommen (schw.T.) unjadrekjt sennen, nich Moot haben, beduat sennen
beklopren (schw.T.) waut leicht kloppen, leeftolich kloppen
beklukren (schw.T.) sikj sea bemieejen daut et wäm saul goot utkomen; betutren
beklunjen (schw.T.) opp waut romklunjen
beknaupen (schw.T.) spoaren, sikj weinich jennen
belachen (schw.T.) waut/wäm utlachen, äwa wäm ooda waut lachen, waut ooda wäm weinich Wieet talen
belajen (st.T.) toodakjen, waut opp waut nopp lajen soo daut et bedakjt ooda toojedakjt es
belamren (schw.T.) met Kjwiel ooda Liem belakjen; orriemsch voll stalen
beläwen (schw.T.) läwen, erfoaren, derch eene Tiet ooda Bejäwenheit läwen
Beläwungstiet (H. f., -den) de Tiet en dee eena waut beläft
beleeft (Isw.) eena däm eena goot es, waut/wän eena sea jleicht
beleidjen (schw.T.) eenem aundren waut doonen soo daut hee jestat es, daut hee rauf jesat feelt, daut hee meent hee es nich soo väl wieet
Beleidjunk (H. f., -ngen) eene Erfoarunk dee eenem wee deit wiels eena nich goot jeacht woat
belekjen (schw.T.) lekjen, lekjen daut waut naut woat, lekjen daut waut rein woat
belieren (schw.T.) eenem lieren schmock sennen, wäm daut goode lieren un daut schlajchte toch loten
beligjen (st.T.) opp waut ligjen, toodrinjlich sennen, wäm waut schwoa moaken met toodrinjlich sennen
belkjen (schw.T.) roopen, ommaklich lud räden, schrieen
beloagren (schw.T.) met Soldoten wäm/waut faust saten soo daut dee en Jefoa es/sent vedorwen to woaren
beloden (schw.T.) voll loden, soo aus een Woagen
belooft (Isw.) gauns jreen voll Bläda
beloonen (schw.T.) wäm sien Loon jäwen, betolen, wieet haben
Beloonunk (H. f., -ngen) waut eena fa eene Oabeit kjricht, Jehault, Loon
Belt (H. m., -s) Pojaus; Reemen; Seid en Jereetschoft; Wiebelt
beluaren (schw.T.) onen Frieheit horchen waut de aundra sajcht, plietsch no waut horchen
bemäten (st.T.) eene Mot von waut nämen, mäten
bemieejen (schw.T.) sikj to waut aunstrenjen, sikj hinja waut lajen, eene goode Oabeit doonen
bemoaken (st.T.) en waut stalen wua dee/daut nich rut kaun
bemolen (schw.T.) molen, opp waut molen, waut voll molen
bemotten (schw.T.) strenj waut von wäm veälangen, soo strenj aus wan doa kjeen utwajch es
bemumlen (schw.T.) sea woam auntrakjen, väl Kjleeda ooda Dakjen rom wäm moaken
benämen (st.T.) oppfieren; vehoolen
benäwlen (schw.T.) eene Wolkj äwa wäm/waut schekjen; bedrinkjen
beneiden (schw.T.) aufjenstich sennen
beneien (schw.T.) vesorjen met jenuach jeneidet
Benjamin (H. m., -s) een Junges un Mauns Nomen
Benjel (H. m., -s) een naunwaussenda Jung, veleicht een bät niedatrajchtich
Benkj (H. f., -en) een langet Meebel wua miere opp setten kjennen
benna (Präp.) jäajendeel von buta, en, bejrenzt
Bennafupp (H. f., -en) eene Fupp aune Bennakaunt von een Wanikj ooda Äwarock
Bennakaunt (H. f., -en) de bennaschte Sied
Bennareif (H. f., -en) een wieekja gumna Schlauch toom en eene hoadre buta Reif
Bennasol (H. f., -en) de Sol enne Schoo opp dee de Foot steit
Bennastow (H. f., -en) eene Stow aun Bennakaunt, eene hinjaschte Stow, eene priewaute Stow
Bennawaunt (H. f., -wenj) de Bennakaunt von eene Waunt; eene Waunt em Jebied tweschen Stowen
bennen (Isw.) jäajendeel von buten, en waut
benomen (schw.T.) befangen, sea voll von waut sennen
beoabeiden (schw.T.) eene Oabeit gauns doonen; sikj en Jrenzen hoolen
beoobachten (schw.T.) seenen, meterläwen, krakjt no waut oppaussen
beorrujen (schw.T.) orruich woaren, wäm orruich moaken
bepaken (schw.T.) sea enpaken, aun aule Rechtungen waut naun lajen
bepinjlen (schw.T.) sea enpinjlen, sea berollen, sea woam auntrakjen
beplekjen (schw.T.) aules auf plekjen, aulet wieetvolle aufplekjen
beplindren (schw.T.) plindren, beroowen, bestälen un vedoawen
beräajnen (schw.T.) naut woaren vom Räajen
beräakjnen (schw.T.) uträakjnen woo groot ooda väl ooda dia waut es
beräden (schw.T.) waut derch räden un to eenen Entschluss komen; äwaräden, wäm sajen waut von am velangt es
Berechta (H. m., -sch) eene de berechten ooda Norecht jäwen deit
berechten (schw.T.) Berecht auf lajen, Norecht jäwen, sajen waut eena jehieet/jeseenen haft
bereibren (schw.T.) bestälen, stälen
beriemt (Isw.) wiet un breet bekaunt
beriepen (schw.T.) befrieren, met jefroarnen Donst bedakjen
beroden (schw.T.) beräden, Rot sieekjen fa waut/wäm
Berodunk (H. f., -ngen) een Toopkomen wua waut berot ooda berät woat
beroofen (schw.T.) een Roof kjrieen; eene Kjarscht opp een Schlems kjrieen
beroomen (schw.T.) met Room bedakjen
beroopen (schw.T.) to eene jewesse Oabeit wäm roopen ooda aunstalen
Beroopunk (H. f., -ngen) eene Erfoarunk en dee eena to een Aumt ooda Zwakj jeroopt woat
beroowen (schw.T.) bestälen, beplindren
Beroowunk (H. f., -ngen) eene Erfoarunk en dee eenem siene Sachen bestolen un vedorwen woaren, eenjemol woaren Menschen uk wee jedonen ooda soogoa doot jemoakt
berujen (schw.T.) ruich woaren, wäm halpen ruich woaren
besäten (Isw.) nich gauns kluak, eenen schlajchten Jeist haben
besaten (schw.T.) Sachen rom waut saten, eene Armee rom waut saten
beschädicht (Isw.) Schoden jeläden, nich soo schmock aus nie
beschafticht (Isw.) drock sennen, bie eene Oabeit sennen
Beschaftjunk (H. f., -ngen) waut eenem drock helt, eenem siene Oabeit
beschämen (schw.T.) von wäm sajen daut dee schlajcht es
beschedden (schw.T.) unjaschedden, waut opp waut/wäm schedden, bestreien
bescheenjen (schw.T.) goodet von wäm/waut räden
bescheiden (schw.T.) nat un leeftolich, nich groff ooda hunjsch
beschekjen (schw.T.) väl jedonen kjrieen, bosich sennen
beschenkjen (st.T.) mea aus eene Gow wäm jäwen
beschieren (schw.T.) schieren soo daut et to seenen es ooda eenen unjascheet moakt
beschitzen (schw.T.) wäm/waut Schutz jäwen, no waut oppaussen soo daut et nich Schoden kjricht
beschlaksen (schw.T.) waut opp waut nopp schlaksen, waut bespretzen
beschlaubren (schw.T.) soo äten daut eena Äten aun siene Kjleeda kjricht
beschliepen (schw.T.) met eenen Schliepa waut schoap moaken ooda waut ruchet wajch moaken
beschlonen (st.T.) waut hoadet aune Kaunten ooda Akjen moaken; verostren
Beschluss (H. m.) een Entschluss, woo waut utkjemt, wua eene Grupp sikj too eenicht
beschluten (st.T.) een Schlott aun waut moaken, tooschluten; waut beräden, to eenen Entschluss komen
beschmäaren (schw.T.) waut opp waut nopp schmäaren; wäm faulsch eenen schlajchten Nomen jäwen; wäm aunschmäaren, wäm loten aum korten Enj to hoolen komen en eenen Haundel
beschnädna (Isw.) waut/eena dee beschnäden es
beschneflen (schw.T.) berikjen, soo aus een Hunt aun aules rikjen
beschnieden (st.T.) Bieta von waut aufschnieden; eenen Maun von de Väahut aum Jlett waut aufschnieden
Beschniedunk (H. m., -ngen) de Mood von Juden un aundre wua de Väahut aum Maun sien Jlett kjarta jeschnäden woat
beschnieen (schw.T.) Schnee opp waut faulen loten
beschoawen (schw.T.) met Ieed bedakjen; een Kjint begrowen
beschoden (schw.T.) waut loten schod sennen, sajen daut eenem waut schod es
beschraumt (Isw.) enjeschechat, feelen daut eene Jefoa es
beschriewen (st.T.) Eenselheiten äwa waut vetalen ooda dolschriewen
beschuldjen (schw.T.) wäm Schult jäwen
Beschuldjunk (H. f., -ngen) met waut eena beschulcht woat ooda es, wan eenem Schult jejäft woat
beschumlen (schw.T.) wäm nich dän vollen Wieet fa waut jäwen (veleicht met Lest)
beschwichten (schw.T.) wäm stell moaken, een Kjint moaken opphieren met roaren
beschwiemen (schw.T.) de Besennunk velieren, besennungsloos woaren
beseemen (schw.T.) eenen Soom aun waut moaken
beseenen (st.T.) bekjikjen, seenen woo waut lat
beseien (schw.T.) een Flekj enseien, Sot opp een Flekj streien un enhoakjen
besennen (st.T.) äwa waut nodenkjen, derchdenkjen; behoolen, waut em Denkj haben
besennungsloos (Isw.) nich be Besennunk, von nuscht weeten, beschwiemt sennen
Besennunk (H. f., -ngen) bie kloarem Kopp un Denkjen sennen
Besennunksknoppen (H. m., -pes) eene Akj wua de Wajch en een Krauns jeit toom wälen wua eena hanwenjen well
besetten (st.T.) haben, ieejnen
besiedlen (schw.T.) eene Jäajent met Siedla soomea ooda gauns oppfellen
besieekjen (st.T.) no wäm gonen un met dee spazieren, no eenen Kranken gonen un dee eenen Gruss jäwen
besinjen (st.T.) äwa wäm/waut sinjen; eene Sach en Leeda ieren
beskje (Isw.) een kjlienet Bät, weinich, nich väl
besonda (Isw.) eenjemoten butajeweenlich, dolla aus aundre
Besorchnis (H. f., -e) waut eenem schwoa es ooda besorjen deit
besorcht (Isw.) om waut beduat, besonda intressieet fa waut
besorjen (schw.T.) no waut seenen, bedeenen, waut fa wäm kjrieen ooda foadich moaken; eene Sorj haben äwa waut/wäm
bespieen (st.T.) opp waut spieen, Spuck opp waut nopp moaken
bespoaren (schw.T.) spoaren, eene Schult nich oppnämen
bespotten (schw.T.) Spott äwa waut driewen, äwa waut spotten
bespreeden (schw.T.) bedakjen, eene Spreed äwa waut lajen
besprenjen (schw.T.) bespretzen
bespretzen (schw.T.) Spretzen opp waut nopp moaken, opp waut spretzen
Bestäakj (H. n.) Jescherr; de Massasch, Läpels un Gauflen; daut waut rom jestoaken woat
bestädjen (schw.T.) em Aumt ensäajnen; ensäajnen
bestalen (schw.T.) sajen daut eena waut haben well, Norecht loten daut waut/wäa komen saul; velangen daut waut jesajcht woat
bestälen (st.T.) wäm waut wajch stäälen
Bestaund (H. f.) de Ranken em Goaden, soo aus Gurkjen, Meloonen, Kjarps un soo wieda
besteewen (st.T.) loten Stoff opp waut faulen
bestelpen (schw.T.) waut toodakjen met een Ama ooda eene Doos
bestemde (Isw.) jewesse, daut waut bestemt sent, nich irjent eent/wäa oba dee woone daut traft
bestemmen (schw.T.) wälen, uttieekjnen, em verut sajen woone
bestendich (Isw.) soo daut eena sikj doaropp veloten kaun, emma wada
bestonen (schw.T.) bliewen, stonen, nich leicht enne Grunt jebrocht
bestreepen (schw.T.) waut äwa waut streepen; wäm waut auflaupsen, bestälen
bestreien (schw.T.) waut opp waut nopp streien
bestrieden (st.T.) waut nokomen, jezielt eent nom aundren doonen
bestrikjen (schw.T.) waut strikjen, stroaklen, haujen
bestripsen (schw.T.) een Strips loten opp waut spretzen
bestrofen (schw.T.) wäm Strof jäwen, wäm waut schwoa moaken wäajen waut hee jedonen haft
Bestrofunk (H. f., -ngen) daut met waut eena bestroft woat
Besuch (H. m.) een besieekjen, met wäm vetalen ooda spazieren
besudlen (schw.T.) waut gauns naut moaken, veleicht met schwienschet Wota
besupen (st.T.) bedrinkjen, too väl Alkohol drinkjen
beteibde (Isw.) dee waut beteibt sent, dee waut nich feelen kjennen
beteiben (schw.T.) von Medizien daut feelen velieren
Beteibungsmeddel (H. n., -s) Stoff met woont een Mensch kaun beteibt woaren, Medizien von dee eena besennungsloos woat
Beteibungsstoff (H. n., -s) Stoff met woont een Mensch kaun beteibt woaren, Medizien von dee eena besennungsloos woat
betieekjende (Isw.) dee waut een Tieekjen haben, de utjeläsde, de jewälde
betieekjnen (schw.T.) opp waut/wäm een Tieekjen moaken, wälen, utläsen
betimsen (schw.T.) bedrinkjen, besupen
betimste (Isw.) bedrunkne, besopne, betipsen
betipsen (schw.T.) bedrinkjen, besupen, betimsen
betipst (Isw.) betimst, bedrunken
Betlehem (H. f., -s) de Staut wua Jesus jebuaren wort
betobbade (Isw.) dee waut betobbat sent
betobren (schw.T.) soonen aus een Kjint äwaräden, beräden, bekjeepen
betolen (schw.T.) Jelt fa waut jäwen, auftolen
betoonen (schw.T.) nodrekjen, besondren Wieet opp waut lajen
betrachten (schw.T.) beoobachten, beseenen
betrafen (st.T.) bejäajnen, erfoaren, enwoaren
betrakjen (st.T.) waut äwa een Dinkj äwatrakjen
Betrie (H. f., -n/s) een Jereetschoft daut jewesset Fia hoolen kaun toom Licht moaken ooda een Moota starten
betrofne (Isw.) dee waut jetroffen haft
betrokne (Isw.) dee waut betrocken sent
betruaren (schw.T.) äwa waut truaren, waut schod sennen
Betschla (H. m., -sch) een eentletzja Maun de fa sikj selfst Hus hoolen deit
Bett (H. f., -en) een Behelta, biejlikj soo aus een sea breeda Ama met eene Jräp aun jieda Sied; eene Bett kaun uk veakauntich un von Holt jemoakt sennen
betta (Isw.) een strenja ommakelja Jeschmak
betutren (schw.T.) stell moaken, beschwichten, mittalich wäm entjäajen gonen
beuadeelen (schw.T.) een Uadeel äwa waut jäwen, aufschatzen
beuagen (schw.T.) bekjikjen, beseenen
Bevelkjarunk (H. f., -ngen) de Menschen dee en eene jewesse Jäajent wonen
bevelkjat (Isw.) voll von Volkj sennen, soo aus eene Jäajent
bewäajen (schw.T.) sikj rieren, Staupen nämen un wua han gonen
bewäaren (schw.T.) en Schutz hoolen
bewaufnet (Isw.) met Kjrich Jereetschoft vesorcht sennen
bewaussen (st.T.) äwawaussen, vollwaussen, beranken, met Plauten bedakjt woaren
bewekjlen (schw.T.) berollen, enrollen, waut rom waut wekjlen
bewesren (schw.T.) Plaunten Wota jäwen toom waussen
bewiesen (st.T.) faust stalen daut waut soo es, waut wiesen waut en Froag jewast es
bewirkjen (schw.T.) waut foadich brinjen, waut doonen
bewoaken (st.T.) oppaussen no waut daut et nich lieden brukt ooda jestolen woat
bewoaren (schw.T.) bewoaken, en Schutz hoolen, oppewoaren, schoonen
bewolkjen (schw.T.) met Wolkjen betrocken woaren
Bewona (H. m., -/sch) dee dee wua wont, foaken de Ieejendeema
bewonboa (Isw.) wan eene Städ goot jenuach es toom bennen wonen
bewonen (schw.T.) opp eene Städ wonen
bewont (Isw.) jebrukt woaren toom wonen
bewotren (schw.T.) bewesren, Wota jäwen
bewundren (schw.T.) sikj äwa waut wundren, sikj tieren, staunen
bezeibren (schw.T.) betobren, wäm de Uagen äwa eene Sach tooschmäaren
bezeijen (schw.T.) een Zeij wäajen waut sennen, sajen eena daut jeseenen haft
Bia (H. f., -ren) de Schluw rom een Kjessen, de Schluw rom eene Dakj, daut kaun rauf jenomen toom wauschen
Bibel (H. f., -blen) daut Buak von Gott sien Volkj un von Jesus un de Jemeent
biblisch (Isw.) soo aus enne Bibel
Bie (H. f., -en) een Kjniepa een bät jrata aus eene groote Flieej, Bieen saumlen Zocka von Bloomen un moaken Honnich
bie (Präp.; VT.) dichtbie, aun, toop met, met
bieaun (Isw.) to selwje Tiet aus waut aundret
biebrinjen (st.T.; sp: brinjen bie) wäm waut lieren ooda dietlich moaken
Biedel (H. f., -s) een kjlienet Sakje, een Pinjelkje, een Jeltbiedel
biedoonen (st.T.; sp: doonen bie) bie lajen, met schekjen
biedroagen (st.T.; sp: droagen bie) met halpen
bieejen (st.T., bieej, bichst, bicht, buach, buagen, jeboagen) moaken daut et nich mea jlikj es; en Gramatikj, de Endrungen von een Tietwuat [ran, rant, ranen]
Bieekjabrat (H. n., -bräda) een Brat toom Bieekja nopp stalen, een Schelf
Bieekjaschaup (H. n., -s) een Schaup met Bieekja
Bieekjastua (H. n., -sch/ren) een Stua daut meist bloos Bieekja vekjaft
Bieenfräta (H. m., -sch) een Kjniepa dee Bieen frat
Bieennast (H. n., -a) Bieen äa Nast
biefaulen (st.T.; sp: faulen bie) aun waut denkjen waut eena een Stoot nich aun jedocht haft
biefoaren (st.T.; sp: foaren bie) eenen Woagen ooda Foatich aun waut naun brinjen
biegonen (st.T.; sp: gonen bie) aun waut naun gonen, soo aus een Desch; plietsch ooda onen Frieheit no waut gonen
biehenjen (st.T.; sp: henjen bie) naunhenjen, uk opp de selwje Städ henjen
biehoolen (st.T.; hoolen bie) nich opphieren, noch emma doonen
biehucken (schw.T.; sp: hucken bie) dicht bie wäm/waut bliewen soo daut däm daut ommaklich es
biehutscha (H. m., -sch) eena dee bie eene Sach/Oabeit/Oabeida es om de Sach to lieren
biejäwen (st.T.; sp: jäwen bie) enjäwen, nojäwen, toostonen, stonen loten waut eena ea nich wull stonen loten
Biejeschmak (H. m., -s) een Jeschmak dee wua biejekomen es wua dee nich jewenscht es, ooda jeweenlich nich es
biejlikj (Isw.) meist oba nich krakjt soo aus waut aundret
biejlikjs (Isw.) meist oba nich krakjt soo aus waut aundret
Biekrupa (H. m., -sch) eena dee biekjript
biekrupen (st.T.; sp: krupen bie) sikj waut to Sach moaken waut däm aufjesajcht es
biekrupsch (Isw.) soo aus eena waut doa biekjript
Biel (H. n., -s) eene kjliene Akjs met een korten (1-2 Schoo) Stäl
bielajen (st.T.; sp: lajen bie) waut bie waut aundret hanlajen
bielangs (Isw.) bielangs gonen es oppe Feet gonen oba de gaunse Tiet sikj met de Henj hoolen
bieloten (st.T.; sp: loten bie) Frieheit jäwen bie waut bie to gonen; Vee poaren loten
biem (Präp + Jsw.) bie däm
bienämen (st.T.; sp: nämen bie) met waut aundret toop nämen,
biepaussen (schw.T.; sp: paussen bie) toop brinjen soo daut dee tooppaussen
bieschriewen (st.T.; sp: schriewen bie) waut jeschräwnet bie saut biesatten
biesetten (st.T.; sp: setten bie) bie waut setten, bie waut sennen un met erfoaren
biesied (Isw.) aune Sied
Biesonn (H. f., -en) dache Städen biesied de Sonn, jeweenlich en sea koldet Wada ooda met sea denne muzhaje Wolkjen
Biespel (H. n., -s) een Eksampel, [Washington es een Biespel von eene Hauptstaut]
biesprinjen (st.T.; sp: sprinjen bie) too sprinjen, no waut sprinjen
biesta (Isw.) nich vestonen, em denkjen vedreit sennen
biestemmen (schw.T.; sp: stemmen bie) waut unjastetten, waut met aundre toop unjastetten, jleewen daut waut soo es
biestonen (st.T.; sp: stemmen bie) unjastetten, Metjefeel haben, nich veloten
Biet (H. n., -a) een Stekj, een Poat daut aufjekomen es; (dim.) Bietje, Bietakjes
bietawies (Isw.) stekjawies, en Bieta
bieten (st.T.; biet, bitst, bitt, beet, beeten, jebäten) met de Tänen opp waut bieten
bietent (Isw.) soont waut bitt
bietsch (Isw.) soont waut bitt
Bietsel (H. n., -s) een Schwolst von wua een Kjniepa jestoaken haft
biewonen (schw.T.; sp: wonen bie) met erläwen, seenen, erfoaren, doabie sennen
Bildasproak (H. f., -en) tB: wie brucken Bildasproak wan wie sajen daut een Mensch veschloten es, wie weeten daut dee nich een Schlott drajcht, oba daut hee weinich, ooda nuscht, sajcht
biljen (schw.T.) toch loten waut eenem nich gauns stemt
billich (Isw.) nich dia, prost
Billion (H. f., -en) eene million millionen; enne Stäts un Canada: eene dusent millionen
Bilt (H. n., -da) waut jemoldet, ooda met Camara aufjenomen; wua eena utmoaken kaun waut daut bedieden saul; een Biespel es een Bilt von waut eena räden deit
biltlich (Isw.) en Bilda sproak
bimmeln (schw.T.; i.) wetren, hekjren, leis roaren
bimren (schw.T.) roaren, hielen, hekjren
Binja (H. m., -sch) eena dee binjt; eene Maschien de Jeträajd schnieden/heiwen deit un daut en Goawen binjt
Binjabaunt (H. m., -benja) de Baunt de een Binja brukt toom Goawen binjen
binjen (st.T.; binj, bunk, bungen, jebungen) met Baunt waut faust moaken; biltlich: waut vebeeden ooda ommäajlich moaken
Binjsel (H. n., -s) een toopjebungnet Wesch, waut toopjebungnet, een Bonsel
Binjwuat (H. n., -wieeda) en Gramatikj, een Wuat daut twee Sachen ooda Jedanken toopbinjt [un, uk, ooda, oba]
Birja (H. m., -sch) eena dee daut rajcht haft en sien Launt to sennen
Birjarajcht (H. n., -en) daut Rajcht en een Launt een Birja to sennen
birjen (schw.T.) biestemmen, unjastetten, jleewen
Birjschoft (H. f., -en) Birjarajcht
bisen (schw.T.) brommen, dränen
Bisworm (H. m., -warm) een Kjint waut sea toodrinjlich es
bitscheen (H. m., -s) dit Wuat betoont daut eena jieren daut haben well no waut eena frajcht; dit woat jesajcht fuaz no däm daut de aundra haft ‘dankscheen’ jesajcht
blädaja (Isw.) voll von Bläda
blädren (schw.T.) Bläda en een Buak ooda Zeitung eent nom aundren äwadreien
Blajch (H. n.) eene Sort Metol, daut es nich sea hoat un schwoat-selwrich
Blajchkomm (H. f., -en) eene Komm von Blajch jemoakt
blajchich (Isw.) soo aus Blajch, sea denn un stiew
Blajchplot (H. f., -en) eene Plot von Blajch ooda dennet Metol
Blajchschea (H. f., -ren (H. f., -) eene Schea toom Blajch schnieden
blank (Isw.) blenkrich, jewikjst, soont waut een Schien aufjeft
Blaubamauz (H. m., -en) eene dee sea väl räden deit
blauss (Isw.) met nich väl Kalia, licht foawich
Blaut (H. n., Bläda) de jreene Flekja dee em Farjoa aun de Asta vom Boom waussen; een Papia, een Zadel, een Sied en een Buak; (dim.) Blautje, Blädakjes
bleeden (st.T.; bleed, blatst, blat, blad, bladen, jeblat) Bloot velieren vom Kjarpa
Bleifs (H. f.) Stoff toom em Speelwota, de witte Wausch kloa witt moaken, daut moakt daut Wota bleiw
bleiw (Isw.) de Kalia vom kloaren Himmel äwadach
Bleiwahoost (H. m.) eene Kjinja Krankheit en dee daut Kjint eene lange striep en eent hoost, eenjemol bat dee gauns bleiw em Jesecht es, Kjinja Imfungen halpen doajäajen
bleiwen (schw.T.) lieejen
blenkjren (schw.T.) dän Schien von een aundret Licht wadajäwen, blank sennen
Blie (H. n.) daut schwoate enne Bliesteft met daut eena schrift
Blieechsel (H. n., -s) de ieeschta Bewies daut et eene Bloom woat jäwen, de foawje Bläda aun eene Bloom
blieejen (schw.T.) eene Plaunt blieecht wan de Bloomen haft
Bliefada (H. f., -dren) Bliesteft
Bliejewicht (H. n., -a) een Jewicht aun een Baunt toom wiesen waut jlikj nopp un rauf es
Blies (H. m., -en) een korta fiena Räajen, daut kaun uk miere Stund bliesen
Bliesteft (H. f., -en) Bliefada, een Stock met Blie enne Medd, daut woat jebrukt toom schriewen un jeit auftolaschen
bliewen (st.T.; bliew, blifst, bleef, bleewen, jebläwen) nich wieda gonen, opp eene Städ bliewen, lenja wua sennen
Blinddoarm (H. f., -) eene Fupp wua de Doarm un de Mausdoarm toopkomen
Blinja (H. m., -je) eena dee nich seenen kaun met siene Uagen
blint (Isw.) nich seenen kjennen
Blintheit (H. f., -en) de Toostaunt von blint sennen
blintlinjs (Isw.) sea driest, onen Väabedocht sennen
Blitz (H. m., -en) eene Strol von Licht verem Rummel enne Wolkjen ooda en een Jewittastorm
Blitzaufleida (H. m., -sch) een Drot von enne Ieed bat de hechste Spetz äwarem Dak, daut saul Blitz aufleiden onen daut et Schoden aum Jebied deit
blitzen (schw.T.) Licht vone Wolkjen strolen
Blitzstrol (H. f., -en) eene Lichtstrol vone Wolkjen, jeweenlich met Rummel, en een Jewittastorm
bloaren (schw.T.) ommaklich lud räden, soo räden daut et wiet to hieren es
Block (H. n., Blakj) de Behelta fa daut unjaste poat von een Moota; een Jereetschoft met een Strank ooda Kjäd toom schwoare Sachen langsom opphäwen
blond (Isw.) licht hoarich
bloodrich (Isw.) met Bloot von buten toseenen
Bloom (H. f., -en) daut Poat von eene Plaunt wua de Sot waussen kaun, jeweenlich eena aundre Kalia aus jreen; (dim.) Bloomkje, -s
Bloomenhof (H. m., -häw) een Hoff met väl Bloomen; een Darps Nomen
Bloomenkrauns (H. m., -kjrens) een Kraunz ooda een Rinkj von Bloomen
Bloomensot (H. f., -) de Sot von Bloomen toom wada plaunten
Bloomenstruss (H. m.) een Wesch Bloomen met Stam
Bloomentopp (H. m., -tap) een Topp toom Bloomen bennen plaunten
bloos (Isw.) eene Sach met nuscht aundret toop, jewesse met nich mea
Bloot (H. n., -) daut roode Wota en een Mensch ooda Tia siene Odren
Blootblos (H. f., -en) eene Blos von Bloot daut unjare Hut jeblat haft
Blootdrepp (H. f., -en) eene Drepp ooda Lakj von Bloot
Blootoda (H. f., -dren) eene Oda ooda een kjliena Schlauch em Kjarpa en dee Bloot rant
Blootopfa (H. n., -) een Opfa wua Bloot oppem Aultoa jesprezt woat; wan wäa sien Läwen oppjeft om waut to jewennen
blootronstich (Isw.) met bedrieejden Bloot doaraun
bloozich (Isw.) nich bedakjt, nich met Kjleeda
Blos (H. f., -sen) eene Hut, met Loft ooda waut flissendjet doabennen
Blosa (H. m., -sch) Jereetschoft toom waut blosen
Blosbaulj (H. f., -en) eene Baulj, Jereetschoft toom Wint ooda Loft opp een Fia pusten
Blosdinkj (H. f., -nja) Jereetschoft toom een Jelud moaken toom aundre waut weeten loten
blosen (schw.T.) pusten, windich sennen; hupen, met een Blosdinkj een Jelud moaken
Bloshuarn (H. n., -hieena) Blosdinkj met een Huarn
Blott (H. n.) eene Mischunk von Ieed un Wota, Dagat
blottich (Isw.) voll Blott, met Blott bedakjt ooda beschmäat
Blottkopp (H. m., -kjap) eena dee veacht woat
Blottschropa (H. m., -sch) een Dinkj opp daut eene dän Blott von unjare Schoo aufschropen kaun
Blus (H. f., -en) Kjleedie waut een Frumensch vom Jenekj bat de Lint drajcht
Boa (H. m., -ren) 1)een grootet willet Tia, jeweenlich schwoat ooda brun, dee frat Struck un uk Fleesch; Boarenkoo; Boakje; Jereetschoft toom een rundet Loch boaren
boaft (Isw.) onen Footich sennen
Boagen (H. m., -es) een Stock ooda Stang em haulf runt, soo aus en eenen Flizboagen; een veakauntjet Stekj Papia
Boagenhoola (H. m., -sch) eene Tausch toom eenen Flizboagen droagen
Boagensän (H. f., -en) de Baunt aun een Flizboagen
Boagenscheeta (H. m., -sch) eene Persoon dee met eenen Boagen scheeten deit
Boagesschoss (H. m., -) een Schoss von eenen Boagen
boajauf (Isw.) schroz rauf, soo aus von eenen Boajch rauf
Boajch (H. m., Boaj) een sea groota (hundade Meeta) Klompen von Steen ooda Ieed
Boajchheel (H. f., -en) eene Heel ooda een grootet Loch en eenen Boajch
Boajchrigjen (H. f., -es) eene Rieej von Boaj
Boajchspetz (H. f., -en) de Spetz von een Boajch
boajen (schw.T.) Schutz jäwen, vestäakjen
boajich (Isw.) sea onjlikjet Launt, soo aus enne Boaj
boajopp (Isw.) schroz nopp, soo aus opp eenen Boajch nopp
Boajwota (H. n., -/sch) Wota daut vone Boaj rant
boaren (schw.T.) met een Boa Lajcha moaken
boarmherzich (Isw.) behelplich un toojedonen sennen, leicht wäm waut jennen
boasch (Isw.) schoap sua; vestokt; schlajcht jeworden
Bock (H. m., Bakj) een hee Schop, hee Kos; daut Jereft von een Hon ooda Han
Bockelzhonn (H. m., -nen) Tomato (Rusch)
bocken (schw.T.) strenj jäajenaun sennen, waut/wäm vesieekjen rauf/rut to schmieten
Bockfleesch (H. f.) Fleesch von aum Hons ooda Heenabock
bockich (Isw.) leicht bocken
Bocksbloot (H. f.) Bloot von een Bock
Bodbekjsen (H. m., -) Bekjsen dee eena brukt toom Boden gonen aum See ooda Bodplauz
Boddem (H. m., -s) de Grunt, Flua, soo läach aus eene gonen kaun
boden (schw.T.) dän Kjarpa em Wota wauschen, em Wota aum See spälen
Bodwaun (H. f., -en) eene Waun, soowaut aus een Troch, wua een Mensch bennen setten kaun un sikj wauschen
Bogge (H. m., -s) een Woagen opp däm Menschen foaren un jefieet woaren
Bol (H. f., -en) een breeda Stenda
Bolivien (H. f.) een Launt medden en Sied Amerika
Boll (H. m., -es) een hee mank daut Vee
Bollkaulf (H. n., -kjalwa) een hee Kaulf
bolsch (Isw.) von Kjieej dee reed sent toom met däm Boll toopkomen
Bolten (H. m., -tes) eene korte iesane Stang met een Kopp opp een Enj un Jewinj opp daut aundre fa een Mieta toom Sachen faust schruwen
bomlen (schw.T.) von waut henjen un däaje schoklen un en Jefoa von loos komen
Bommel (H. m., -s) waut doa bommelt, een Henjsel
Bompa (H. m., -sch) eene Stuks Stang väaren un hinjen aun een Foatich
Bon (H. f., -en) eene Jleis ooda een utjefoarna Wajch; Iesabon: Iesane Jleisen fa eenen Zuch, een Stekj von soone iesane Jleis
Bonbräakja (H. m., -sch) eena dee fa eenen nieen Wajch veropp jeit ooda dän Wajch mäajlich moakt
Bonsch (H. f., -en) eene Grupp jugentliche Frind dee pinkjlich toom sent en een Darp
Bonsel (H. n., -s) een Wesch, soo aus von Stakja, een Binjsel
Bood (H. f., -en) eene proste Woninj, een Hus, een Tus
boolt (Isw.) meist fuaz, nich lang bat,
Boom (H. m., Beem) eene sea groote (eenje bat 10 Meeta un mea) Plaunt dee eenen dikjen Staum haft, miere Asta, un Bläda ooda Notlen, de Staum von väle Beem kaun vesoacht woaren to Holt
Boomstaum (H. m., -am) de Staum von een Boom
Boomwoll (H. f.) eene Plaunt met woljet Hoa rom daut Sot; daut jebrukt woat toom Zeich moaken; daut Zeich von soone Plaut
Boomworscht (H. f., -en) Banana
Boomzieropp (H. m.) de Sauft dee eenjemol von een Boom kjemt wan de Baust enjebroaken es
Booshoaken (H. m., -kes) Jereetschoft en Faul een Jebied brent, een dikja Stock (veleicht 5 Meeta lank, 7-10 cm dikj) met een Spetz un Hoaken opp een Enj
Boot (H. f., -s) Jereetschoft toom opp Wota foaren
Bootschoft (H. f., -en) Norecht; eene Prädicht ooda Kjoakj
Bootschofta (H. m., -sch) eene dee eene Bootschoft ooda Norecht brinjt; een Prädja, Liera
Borch (H. m., Borj) een utjeschnädna Kujel ooda hee Schwien
borjen (schw.T.) met Frieheit eenem aundren sient brucken met daut Ziel daut trigjtojäwen
Borkj (H. m.) daut orreine waut eenem aum Kjarpa ooda de Henj aunjebakt es, Jrint
Borm (H. m., -s) een Loch enne Ieed (eenjemol bloos een Rua ooda veleicht een Meeta em veakaunt) en woont unjen Wota saumelt un nopp jebrocht woat toom brucken
Borscht (H. m.) eene dikje Supp, jeweenlich met Fleesch un Ieetschocken un Komst ooda aundret Jekjäakjs
- Borschtel (H. f., -len) een dikja Hoa aune Kjenn; Schwienshoa; de Borschtlen aun eene Barscht
Bosch (H. f., Bescha) een dichta Woolt, dichtet Struck
Boschhunt (H. m., -nj) een willet Tia, kjlanda aus een Hunt
bosen (schw.T.) pienich waut doonen, sikj weinich Tiet loten
bosich (Isw.) haustich, schwind, met bosen
Bossem (H. m., -s) Brost
bossich (Isw.) doll sennen, vestemt sennen, jäajenaun sennen
Botsat (H. m., -s) een nata läwens lostja Jung
Bott (H. m., -s) wan eena opp een Utroop beeden deit, kort fa Aunjebott
Botta (H. f., -sch) wan eena Schmaunt goot riet kaun eena Botta kjrieen, daut Fat von Schmaunt daut jebrukt woat toom opp Broot oppschmäaren
Bottabiet (H. n., -a) een Biet Broot met Botta beschmäat
Bottabloom (H. f., -en) eene jäle Bloom von läajet Krut met eene Wartel soo aus Postanak
Bottabroot (H. f., -s) een Biet Broot met Botta beschmäat
Bottafaut (H. f., -s) een Behelta jeieejent toom Botta moaken
Bottalekja (H. m., -sch) de ieeschta Finja
Bottamalkj (H. f.) de Aufguss von botren
Bottaschatel (H. f., -s) een Schatel en woont Botta oppjesat woat
bowa (Isw.) hecha aus, opp waut
Bowabän (H. m., -s) de Bän vom Mul
Bowakaunt (H. f., -en) de bowaschte Kaunt, huach aun waut
Bowastow (H. f., -en) eene Stow oppem Bän von een Jebied, eene Stow oppem tweeden Stock
bowenäwa (Isw.) dit uk noch bie aul daut aundre
Bräajen (H. m., -s) daut, em Kopp, met waut eene denkjt un weet
Bräajenkausten (H. m., -stes) Koppknoaken, de Behelta vom Bräajen
bräakjen (st.T.; bräakj, brakjst, bruak, bruaken, jebroaken) bieejen soo daut et twei jeit ooda auf kjemt; kolkjrich sennen,
Bräakjmeddel (H. f., -s) Meddel toom eenem bräakjen/kolkjen moaken
Brädatun (H. m., -s) een Tun de lenjdhan Bräda haft, towinkjel met de Ieed
brädren (schw.T.) sea lang un lud lachen
Bräkdisk (H. f., -en) eene plaute runde Schiew daut toom bräken jebrukt woat
Bräkdromm (H. f., -en) de Drommel wua de Bräkschoo von bennen naundrekjen toom een Raut bräkjen
bräken (schw.T.) aun een Woagen ooda Foatich soont doonen daut et nich mea foaren saul
Bräkfluid (H. f., -) daut Flissendje daut enne Bräk Ruasch jebrukt woat
Bräks (H. f.) de Brams; de Enrechtunk aun een Foatich toom daut halpen/moaken stell hoolen
Bräkschoo (H. f., -) daut Biet aun eene Bräk, daut aun de Disk ooda Dromm drekjt toom bräken
Brams (H. f., -en) Bräk
bramsen (schw.T.) bräken; sikj bemieejen stell to hoolen
Bramsflieej (H. f., -en) eene groote Flieej dee daut Vee bieten
Brat (H. n., Bräda) een langet Stekj Holt, weinja aus een Zoll dikj, un jeweenlich een poa Zoll breet
Braunt (H. n., -s) Brauntmol, een Tieekjen en een Rint sien Fal daut met een sea heetet Iesa jemoakt woat; een brennendet Jebied
Brauntiesa (H. f., -sch) daut Iesa toom aum Vee een Braunt moaken
Brauntjelt (H. f., -lda) waut eena tolt fa Braunt Vesechrunk
Brauntlada (H. f., -dren) eene Lada dee toom bie een Husfia jeieejent es
Brauntmol (H. n., -s) Braunt, een jebrendet Tieekjen aun Vee
Brauntopfa (H. n., -sch) een Opfa bie woont waut oppem Fia jebrocht woat aus een Tieekjen von eenem sien Gloowen aun Gott
Brauntschult (H. m., -en) de väaschta von de Brauntordinj
Brauntwien (H. m., -s) eene Sort alkoholischa Drinkj
Brauntwund (H. f., -en) eene Wund von woa eene sikj jebrent haft
Brech (H. n., -a) eena/eene dee sikj soo oppfieren aus wan see nich gauns utjewossen sent
breedalich (Isw.) soo haundlen aus gootmeenende Breeda
Breef (H. m., Breew) een Schriewen aun sest wäm, daut eene bie Post no däm schekjt
Breefdräaja (H. m., -sch) eena dee eenen Breef wieda drajcht no däm dee jeschräwen es
Breefjelt (H. f., -lda) waut eena tolen mott toom eenen Breef wiedajedroacht haben
Breefpapia (H. f., -pieren) dennet Papia toom Breef schriewen soo daut de nich woat schwoa woaren
breesen (schw.T.) schweesen, leeden
breet (Isw.) von Sied to Sied
Brell (H. f., -en) Jläsa vere Uagen toom bäta seenen
brellen (schw.T.) onen Mot sea schrieen, aus een Tia schrieen
Brellenglaus (H. n., -njläsa) daut Glaus en Brellen
Brenholt (H. f.) Holt toom een Fia moaken
Brenna (H. m., -sch) eene Städ dee een Fia helt, soo aus een Rua met een Loch toom Gauss aufjäwen toom brennen
Brennartel (H. f.) Krut met dunkel jreene Bläda dee aune Hut brennen wan eena dee aunschieet
brennen (schw.T.) waut Fia deit, soo heet sennen daut et Flaumen kjricht un oppbrent; Schoden aum Kjarpa von too heet sennen
Brenninj (H. f.) waut eena brukt toom Fia moaken; de Väarot von waut eene brennen woat
Brie (H. m.) gauns fien jedrekjtet Äten;
briedikj (Isw.) soo väl ooda voll daut et nich leicht to rieren es
brieejen (schw.T.) von Wota (ooda aundret flissendjet) aum Kjarpa brennen
Briegaum (H. m., -s) een Maunsmensch dee een Mejal jefungen haft dee sikj met am befrieen well
Brigj (H. f., -en) een Enrechtunk toom äwa een Wota ooda een Schlucht gonen onen unjen derch to gonen, daut waut twee Eewasch vebinjt
Brigjewolm (H. m., -s) de Wolm ooda läaje Waunt aune Sied Brigj, daut Menschen nich rauf faulen
brinjen (st.T.; brinj, brocht, jebrocht) waut noda droagen
brislen (schw.T.) miere tojlikj räden soo daut schlajcht to vestonen es, pienich räden daut schlajcht to vestonen es
broaken (schw.T.) Akalaunt eene Tiet nich beakren soo daut de Ieed stoakja woat
Brocken (H. f., -) reeschet Broot en Koffe ooda Malkj enwieekjen
broden (schw.T.) en een toonet Dinkj em Owen waut goa moaken, en eene heete Paun waut goa moaken
Brodpaun (H. f., -en) eene Paun, ooda läaja Behelta, toom waut oppem Fia broden
broklich (Isw.) waut en fiene Bieta vefaulen well
Brombäa (H. f., -ren) eene meist schwoate Bäa, änlich aus eene Himbäa
brommen (schw.T.) een bestendjet Jelud aus von eene Maschien
Brons (H. f.) eene sort Metol, eene Mischunk von Koppa un Blajch
brood (H. f., -) een Broodsel, dee waut tojlikj utbrooden
Brooda (H. m., Breeda) menlichet Jeschwista, een Maunsmensch dee de selwje Elren haft aus du; (dim.) Broodakje, Broodakjes
Broodaschoft (H. f., -en) een Toopkomen von Breeda, soo aus de Jemeent ooda de Leida
brooden (schw.T.) Eia unja eene Broodhan loten daut et Kjikjel jeft; waut woam hoolen
Broodsel (H. n., -s) dee dee toop utjebroot sent; eene Grupp Menschen dee waut äwareen denkjen
Broot (H. f., Brood) jebaktet Dieech, Äten daut von Mäl un Häw un aundret enjerieet woat un jebakt woat; daut Broot waut en eene Plot jebakt woat; Äten; (dim.) Brootje, -s
Brootbräakjen (H. n.) Owentmol fieren
Brootdieech (H. m.) Dieech toom Broot baken
Brootkjarscht (H. f., -en) de Kjarscht von Broot, de ieeschte Schnäd vom Enj von een Broot
Brootkorf (H. m., -kjarw) een Korf wua Broot bennen jehoolen woat
Brootmäl (H. n.) Mäl toom Broot baken
Brootplot (H. f., -en) eene Plot en de Broot jebakt woat
brosch (Isw.) soo drieech un schwak daut et sea leicht twei brakjt, soo aus Stroo
Brost (H. f., -en) daut Poat aum Kjarpa tweschen de Oarms, un tweschen Hauls un Buck; Tett
Brostkjint (H. n., -nja) een Kjint daut de Mutta haft aune Brost jehaut, een beleeftet Kjint
Brostknoaken (H. m., -kes) de Knoaken de von bowen bat unjen medden enne Brost es
brow (Isw.) driest, jewoacht, nich angst
Bruch (H. m., -) de Städ wua waut jebroaken ooda jespoolt es
brucken (schw.T.) em Jebruck nämen, waut doa fält, waut needich haben
brudlen (schw.T.) broden, koaken, waut sikj no budlen hieet
brumlen (schw.T.) soo stell räden daut bloos de Rädna daut hieet, äwa waut kloagen
brumsch (Isw.) brumlich sennen, nich behelplich, een bät jäajenaun
brumschen (schw.T.) nich behelplich sennen, sikj trigj hoolen von eene Oabeit, nich met waut metstemmen
brun (Isw.) de Kalia tweschen root un schwoat
Brut (H. f., -en) een Frumensch dee eenen Briegaum haft un to Kjast reedmoakt
Brutkjleet (H. f., -kjleeda) daut Kjleet daut eene Brut to Kjast drajcht
Brutlied (H. f.) Brut un Briegaum; een Maun un Fru dee sikj befrieen jeeenicht haben
Brutpries (H. m.) mank eenje Menschen es daut velangt daut de Briegaum un sien Voda de Brut äa Voda Jelt ooda wieetvolle Sachen jäwen fa de Frieheit däm Dochta aus Fru to haben, dee Tolinj heet een Brutpries
bruzhen (schw.T.) bewäacht un oppjeräacht sennen, jlekjlich un pienich bie de Oabeit sennen
Bua (H. m., -res) eena dee buaren deit, een Foarma, een Jeschaftsmaun
Buak (H. n., Bieekja) een Buak besteit ut väl Stekja Papia, aula jlikje groot opp een krakjta Klompen un aun eene Sied toopjeliemt, daut Papia haft opp jieda Sied waut jeschräwen ooda aufjebilt
Buakfiera (H. m., -sch) eena dee de Räakjninj fieet
Buakroll (H. f., -en) to eene Tiet worden Sachen opp een langet Papia ooda Lada oppjeschräwen, daut von jieda Enj oppjerolt wort toom toophoolen
Buakstow (H. f., -en) eene Lata, een Wuat besteit von miere Buakstowen
Buararie (H. f., -n) eene Wirtschoft, een Jeschaft, een Aungonen wua väl jebuat woat
buaren (schw.T.) foarmren, eene Wirtschoft ooda Jeschaft em gonen haben
buchlen (schw.T.) wan Vee mettem Kopp jäajen waut steeten, mettem Schulla ooda Kopp aun eenen aundren Mensch naunsteeten
Bucht (H. f., -en) een Oarm vom See em Launt nenn
Buck (H. m., -s) daut Poat vom Kjarpa tweschen Brost un Hoft, Pans, wua daut Äten nenn jeit wan eena at
buckel (H. m., -s) een nata Puckel, waut utjebuktet
bucken (schw.T.) wan eene Waunt ooda Sied no buten han runt un dikj woat
Buckweedoag (H. f.) Liefschniedinj; Schniedinj ooda Weedoag em Buck
buddel (H. f., -dlen) glausnet Jefässmet een schmaulen Hauls
budlen (schw.T.) daut Jelud wan Loft derch Wota kjemt; waut en Budlen nenn moaken
buen (schw.T.) waut moaken von Stekja dee eena selfst trajchtschnitt, met Holtoabeit schaufen
Bugga (H. m., -sch) een Jereetschoft toom Launt oabeiden
bugren (schw.T.) kultiwätren, Launt opp oabeiden soo aus krauzen
Buholt (H. f.) Holt daut toom buen jeieejent es
Bukaus (H. f., -en) een Väarot von Jelt toom buen
buksen (schw.T.) aunstetten, een bät haustich aunstetten
Bul (H. f., -en) waut enjebuktet
Bulied (H. f.) Lied ooda Mana de buen vestonen
Bulkje (H. f., -s) Jriesbroot, een Broot von Jriesbroot
bulren (schw.T.) sea lud waut rollen, so aus Steena ooda Ieetschocken
Bumeista (H. m., -sch) eena dee een Bu plonen un derchfieren kaun, jeweenlich met Oabeida
bumsen (schw.T.) met een Jelud steeten
Bumskjieedel (H. m., -s) een forscha Maun ooda Kjieedel
Bundeskjist (H. f., -en) eene sea besondre Kjist dee Gott de Israeliten väajeschräwen haud toom äare Lieren un Gloowen biebehoolen
Bundeszelt (H. n., -en) daut Zelt en woont de Israeliten de Bundeskjist hilden, en daut Zelt muaken de Priest de Opfa fa daut Volkj
Bunt (H. n., -nj) toopjeprastet un toopjebungnet Hei ooda Stroo; een Kontrakt soo aus tweschen twee Menschen ooda twee Gruppen en dän see sikj unjarenaunda waut vespräakjen;
bunt (Isw.) väl kalierich, veschiedne Sorten derchenaunda
Buoabeida (H. m., -) een Oabeida dee sikj biem buen vesteit
Buoabeit (H. f., -en) de Oabeit von waut buen
Buplon (H. m., -s) de Plon woo waut jebut saul
Burnuss (H. m., -en) een Winta Äwarock, een dikjet langet Wanikj
burren (schw.T.) brommen, bestendich een natet Jelud moaken
Bursteewel (H. f., -n) eene Steewel von Filt
Buschel (H. n., -) eene Mot toom Jeträajd mäten; eene Mot von 32 Kwoat ooda bie 36 Lieta
Buschkje (H. f., -s) een Leefnomen fa eene nate Mejal
bussen (schw.T.) sikj loten waut leet sennen
Busteen (H. m., -a) een Steen met däm jebut woat
buta (Präp/Konj.) nich met enjenomen
Butadäa (H. f., -ren) eene Däa dee von buten en een Hus nenn jeit
Butadarpa (H. m., -) eena dee buta ooda nich en een Darp wont
butajeweenlich (Isw.) nich soo aus jeweenlich, aundasch aus em derchschnett
Butakaunt (H. f., -en) de Kaunt ooda Sied von buten, nich bennen
Butawaunt (H. f., -wenj) de butaschte Waunt von een Jebied
buten (Isw.) jäajendeel von bennen, nich en waut
butzen (schw.T.) buksen, leeftolich aunstetten
Buwoakj (H. n.) daut waut jebut es, daut aun waut jeoabeit woat
Buzha (H. m., -sch) vezoddade Hoa
Buzhakopp (H. m., -kjap) eena däm de Hoa oppem Kopp vebuzhat ooda vezoddat sent
buzhrich (Isw.) vebuzhat, Hoa derchenaunda
|
